“In Chhattisgarh, the PUCL [Peoples’ Union for Civil Liberties] has been in the forefront of exposing the atrocities of the police. Atrocities by men in uniform against vulnerable sections continue to be a serious problem in the state.”

Lögreglusveitirnar eru studdar af yfirvöldum og er yfirlýst hlutverk þeirra að brjóta niður uppreisnarhópa Maóista sem kallast Naxalites. Lögreglusveitin hefur hinsvegar verið uppvís að því að beita hryðjuverkum gegn fólki í skjóli valds síns. Yfirvöld settu hópinn á laggirnar árið 2005 til að uppræta Naxalíta hvar sem þá væri að finna. Þessar umdeildu lögreglusveitir voru settar á laggirnar á afar „heppilegum“ tímapunkti því yfirvöld hafa lofað yfir 85 milljarða dollara fjárfestingum í héruðunum Chhattisgarh, Orissa, Jharkhand, Karnataka, og Maharashtra. Landsvæðin eru stór og bestu báxítfjöll heims er þar að finna en einnig fjölda Adivasi frumbyggja sem hafa sitt lífsviðurværi af landinu.

“However, an investigation led by the PUCL and involving several other Human Rights organizations revealed that it was in reality a state sponsored and state funded as well as completely unaccountable vigilante force, to which arms were provided by the government. The activities of the Salwa Judum have led to the emptying of more than 600 villages, and the forced displacement of over 60,000 people. Concerns regarding the activities of the Salwa Judum have been expressed by several independent organizations including the National Human Rights Commission. International organizations like the UNICEF have also voiced serious concern and have invited me to dialogue with them about the restoration of normalcy in the region affected by Salwa Judum.”

Sen, sem er menntaður barnalæknir, lítur ekki aðeins á sig sem lækni heldur einnig sem aktívista og segir hann að nauðsynlegur þáttur starfsins sé að fræða frumbyggja um borgaraleg réttindi sín. Samtökin MFC (Medico Friend Circle) voru stofnuð í lok 7. áratugarins með það markmið að efla samvinnuheilsugæslu í Chattisgarh. Lítil áhersla á uppbyggingu heilbrigðiskerfis er þáttur í stefnumótun stjórnvalda og auðlæknanlegir sjúkdómar tengdir fátækt eru afurðir hennar. Samkvæmt Alþjóðabankanum þá lifa um 80% Indverja á minna en 2 dollurum á dag.

MFC hrintu í framkvæmd samvinnu-heilsugæslu í Chattisgarh stuttu eftir að Sen kom þangað árið 1981.  Hann vann með Adivasi frumbyggjum í að þróa eigin heilsugæslu. Íbúar fengu þjálfun sem 1.stigs hjúkrunarfræðingar og í stað þess að styðjast við vestræn læknavísindi var horfið aftur til að nýta þekkingu og hefðbundin lyf frá héraðinu. Þetta var verkefni fólksins og voru allir hvattir til að læra undirstöðuatriðin í hjúkrun.

„During the two years I worked there [a field based health programme at the Friends Rural Centre, Rasulia in Hoshangabad, MP.], I worked intensively in the diagnosis and treatment of Tuberculosis and understood many of the social and economic causes of disease. I was also strongly influenced by the work of Marjorie Sykes, the biographer of Mahatma Gandhi, who lived at the Rasulia centre at that time.”

Mikill skortur var þó á betri aðstöðu til að lækna berklasjúklinga. Meðlimir í stéttarfélagi námuverkamanna, Chattisgarh Mines Shramik Sangatan (CMSS), hófust handa við að byggja heilsugæslu sem myndi bæta aðhlynningu á berklasjúklingum en einnig bjóða upp á tækifæri fyrir fólk til að taka hjúkrunarfræðimenntun sína á næsta stig. Leiðtogi CMSS, Shankar Guha Niyogi, var síðar handtekinn fyrir „uppreisnina“ sem fólst í byggingu heilsugæslu án aðkomu ríkisins.

Binayak Sen og eiginkona hans, Ilina, tóku við þar sem frá var horfið á heilsugæslunni í Chattisgarh. Bygging virkjanna hafði drekkt stórum landsvæðum og fjöldi ættbálka hafði misst landsvæði sín og lífsviðurværi í kjölfarið. Hugmyndafræði Binayak byggir á þeirri skoðun hans að heilbrigðisþjónusta er pólitísk í eðli sínu. Með því að bjóða upp á heilsugæslu og hjúkrunarnám til íbúa svæðisins er verið að vinna á ákveðnum umbótum á kerfi sem ekki má hreyfa við og þ.a.l. verið að upphefja byltingarkenndar hugmyndir. Með því að veita menntun til verkalýðsins er vissulega verið að ógna stigveldinu sem ríkið byggir á.

Aukin umræða um mannréttindi frumbyggja urðu óhjákvæmilegur þáttur í hugmyndum um breytta heilsugæslu. Í héraði eins og Chattisgarh þar sem yfirvöld stunda gífurleg hryðjuverk á innfæddum í skjóli baráttu sinnar gegn uppreisnarherjum Maóista hefur landi verið rænt af íbúum og afhent einkareknum iðnaðarfyrirtækjum.

Binayak Sen er sakaður um að „hvetja til hernaðar“ gegn ríkinu og fyrir að tengjast uppreisnarhópi Maóista í landinu. Engar haldbærar sannanir hafa verið settar fram sem styðja við þessar ásakanir annað en eitt skjal sem skyndilega birtist í réttarsalnum. Einnig var lagt hald á tölvu Sen sem svo fékk hana tilbaka án fjölda myndskeiða sem hann hafði tekið við þolendur ofbeldis af hálfu lögreglusveitanna.  Amnesty og önnur mannréttindasamtök hafa fordæmt dóminn og hvetja yfirvöld í Indlandi að fellar niður allar ákærur.

Sen er í haldi í borginni Chennai og hefur mannréttindasamtökum og stuðningsfólki Sen verið neitað af lögregluyfirvöldum að boða þar til friðsamlegra mótmæla þann 31. desember. Stúdentar, lögfræðingar, aðgerðarsinnar, þingmenn og læknar voru meðal þeirra sem límdu svartan borða fyrir munn sér til að mótmæla þögguninni sem á sér stað.

Útfrá sjónarhóli yfirvalda og markaðarins eru aðgerðir yfirvalda gegn Sen mjög skiljanlegar. Í ágúst á þessu ári unnu Adivasi frumbyggjar í héraðinu Orissa mikinn sigur gegn breska álrisanum Vedanta eftir áratuga baráttu, þrátt fyrir að mjög hafi á þá hallað fram að því. Námuvinnslan hefði valdið þjóðarmorði á 8000 frumbyggjum, mengað grunnvatn, breytt árfarvegum og tortímt tæplega 750 þúsund hektara skóglendi ásamt öllu vistkerfi þess. Salwa Judum málaliðar markaðsaflanna ásamt yfirvöldum eru markvisst að undirbúa héraðið fyrir frekari landtökur og senda með þessum dómi sterk skilaboð til þeirra sem ætla sér að opna munninn og gagnrýna morðsveitirnar. Það er ljóst að hver sem tekur afstöðu með fólkinu gegn gróðamaskínunni og vekur athygli eignast vopnaða fjendur sem hafa skotleyfi á hvað sem hreyfist.

http://www.issuesinmedicalethics.org/153ed104.html

http://www.binayaksen.net/

http://mrzine.monthlyreview.org/2007/amr140607.html

http://online.wsj.com/article/SB10001424052970203418804576038944286704916.html

http://indianvanguard.wordpress.com/2010/12/28/dr-binayak-sens-statement-to-the-court/#more-7510

Das, Samarendra. Out Of this Earth. Orient Black Swan. Bretland.

Íslendingar eru menntuð þjóð og velferðarríki, fáar þjóðir standa þeim frama á sviði fiskveiða. Íbúarnir á Madagaskar búa hinsvegar við menntunarskort, mikla fátækt og atvinnuvegir þeirra eru frumstæðir. Meginatvinnuvegir þeirra eru landbúnaður og fiskveiðar, sem stundaðar eru meðal annars í stæsta stöðuvatni eyjarinnar, Alotra.

Við þetta vatn búa um eitt hundrað þús. manns 40 þorpum. Vatnið er fiskauðugt en aflinn er rýr, því að menn kunna lítt til veiða og verkunaraðferðir þeirra eru jafn frumstæðar. Íslendingar beðnir að leggja fram það fé sem dugir til að fiskimennirnir við Altora-vatn fái plastbáta til veiða sinna í stað feyskinna eintrjáninga, nælonnet í stað baðmullarneta og bambusstanga, er fljótt ganga úr sér og þeim verði síðan kennd meðferð þessara nýju tækja, jafnframt því, sem þeim væri kennt að nýta betur þann stórum meiri afla, sem á land bærist.

Leggi Íslendingar þetta fé fram, sem enginn efast um að óreyndu, getur það valdið samværilegri byltingu í fiskveiðum á Madagaskar og til koma kraftblakka og fiskileitartækja hefur valdið í síldveiðum okkar á síðustu árum. Íbúum á svæðinu við Alotra-vatnið yrði bjargað frá næringarskorti, afkoma þeirra myndi stórbatna, aðrir íbúar eyjarinnar myndu njóta góðs af og sennilega myndi þessi tækniaðstoð Íslendinga hafa varanlega áhrif á bættar og auknar fiskveiðar eyjarskeggja.

Eru menn ekki sammála um,  að þetta sé verðugt verkefni fyrir íslenzku þjóðina? Eru menn ekki sammála um, að vel fari á því, að Einbúinn í Atlantshafi komi til liðs við Einbúann í Indlandshafi?

"Hér þarf betri verkunaraðferðir"

Þetta er gott dæmi um viðhorf vesturlandabúa á þessum tíma um sjálfsbjargarhætti “þróunarríkjanna” sem ríkja enn þann dag í dag. Þegar þróunaraðstoðin berst er hún sjaldnast í þágu íbúanna sjálfra heldur til að auka framleiðslu til fyrirtækja sem selja svo afurðirnar úr landi. Í þessu tilfelli felst þróunarhjálpin í uppfærslu veiðarfæra en oft eru aðfluttar dýrategundir settar í vistkerfi svæðisins sem í mörgum tilfellum endar með hörmungum.

Þessi meðvitaða jafnvægisröskun af hálfu mannsins gagnvart vistkerfinu verður honum alltaf að falli. Hvort sem árásin sé tækninýjung sem endar með ofveiði eða aðfluttur risavaxinn fiskur sem étur upp allar aðrar tegundir þá skilur það eftir sig brunasár sem er ólæknanlegt.

Samarendra Das er annar höfunda bókarinnar Out of This Earth: East India Adivasis and the Aluminium Cartel, sem hefur verið kölluð svartbók áliðnaðarins. Skoðun höfunda er sú að álfyrirtækin séu keyrð áfram af alþjóðlegum auð- og einokunarhringjum sem sam…anstanda af námufyrirtækjum, fjárfestingarbönkum, ríkisstjórnum, málmkaupmönnum og
vopnaframleiðendum. Einnig lýsa þeir hvernig álframleiðslufyrirtækin arðræna samfélög og steypa þeim í vítahring skulda. Samarendra Das mun hefja fundinn með því að gera grein fyrir helstu niðurstöðum bókarinnar.

Í ljósi rannsókna Das er vert að spyrja hvort það sé samband milli bágs ástand efnahagslífs hér á landi og byggingu virkjana og álvera eða hvort bygging fleiri álvera sé sú lyftistöng sem íslenskt efnahagslíf þurfi á að halda. Jón Þór Sturluson, dósent við Viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík, mun bregðast við sjónarmiðum Das og hefja umræður um þau.

Meira:

Námufyrirtæki með lögreglu í vasanum

Adivasi

Í  síðustu viku var 30 smánámum lokað í Chile vegna brots á öryggiskröfum. Umfjöllun Reuters fréttastofunnar um málið ber þó keim af því að fréttastofan dragi taum námufyrirtækjanna fremur en starfsfólksins, þar sem einungis er talað við talsmenn námufyrirtækja og halda þeir fram að Chile sé nú á nornaveiðum gegn námufyrirtækjum. Lokun námufyrirtækjanna veldur um 2.000 tonna minnkun á koparframleiðslu í landinu, sem er um 0.04% af vergri þjóðarframleiðslu. Með því er gefið í skyn að koparframleiðslan sé það mikilvægt að réttlætanlegt sé að ógna lífum og heilsu fólks fyrir hana. Ekki virðist fréttastofunni þykja vert að minnast á umhverfisáhrifin í þessu samhengi.

Í breska dagblaðinu Independent er hins vegar annað uppi á teningnum þar orsakir slyssins eru raktar til græðgi eigenda þess, þar sem þeir gátu aukið hagnað með því að flaska á öryggisráðstöfunum, ekki svo ólíkt því sem átti sér stað í sprengingunni á Deepwater Horizon olíuborpallinum í Mexíkóflóa fyrir örfáum mánuðum. Eigendur fyrirtækisins eiga hugsanlega yfir höfði sér ákærur vegna brots á öryggisreglum, eins og þeim að ekki var gert ráð fyrir neyðarútgangi. Verkalýðsfélög í nágrenninu höfðu áður reynt að fá námunni lokað vegna þessa en án árangurs. Stjórnvöld höfðu fyrirskipað lokun námunnar í kjölfar þess að námuverkamenn létu lífið í henni árin 2006 og 2007. Ári síðar var gefið út leyfi fyrir opnun hennar á ný, þrátt fyrir að neyðarútgangi, sem hefði getað bjargað mönnunum 33, hefði ekki verið komið fyrir. Leyfið var gefið út af einum embættismanni sem í raun hafði ekki vald til þess að gefa út slíkt leyfi og hafa komið fram ásakanir um að mútur hafi átt sinn þátt í veitingu leyfisins.

Independent rekur brot á þessum öryggisráðstöfunum til valdatíðar Augusto Pinochet, sem barði verkalýðsfélög niður með hörku en síðari ríkisstjórnir hafi ekki snúið við lögum sem takmarka getu verkalýðsfélaga. Þar kemur einnig fram að í Chile séu einungis 16 námueftirlitsmenn sem sinni eftirliti með 4.500 námum. Eins og gefur að skilja hafa þessir eftirlitsmenn tæpast mikið vald gegn námurisum með djúpa vasa til að borga embættismönnum og stjórnmálamönnum fyrir undanþágur frá lögum og reglum. Á þessu ári hafa nú þegar 31 maður látið lífið í námuslysum í Chile.

Aðfaranótt 16.desember var málningu slett á sendiráð Íslands í Kaupmannahöfn. Einnig voru máluð slagorð á borð við “Græn orka – tær lygi”, og “virkjanir og jarðorka fyrir álver ≠ græn orka”. Þetta er til að vekja athygli á því að það sé ekki til neitt sem heitir græn orka og síst af öllu sé orka “græn” ef hún er einungis notuð fyrir stóriðju.

Hinar fölsku lausnir sem beint hefurverið að fólki í Kaupmannahöfn felast meðal annars í notkun „grænnar orku“. Græn orka veldur líka mikilli eyðileggingu á jörðinni en mikið er reynt að breiða yfir það til þess að hægt sé að halda áfram kapítalískri iðnvæðingu, sem heldur áfram að gleypa allt það líf sem fyrirfinnst.

Í fréttatilkynningu á indymedia kemur fram að á COP15 megi greinilega sjá að grænt sé ekki litur náttúrunnar, heldur felulitur kapítalismans. Endar hún á viðvörun til Íslendinga um að misgjörða þeirra verði hefnt.

Nánari upplýsingar um falskar lausnir og “græna orku” er að finna hér.

Örstutt um fréttaflutning:

Athyglisvert er að skoða frétt rúv um málið, þar sem indymedia er átalið fyrir að taka fréttina beint upp úr fréttatilkynningu þeirra sem að verknaðinum stóðu. Benda má á að það er alls ekki einsdæmi að fréttir séu teknar nær beint upp úr fréttatilkynnningum. Það er einnig gert á rúv. Nokkrum dögum síðar er þar flutt frétt um að álverð fari hækkandi og því bætt við: “Þetta eru góð tíðindi fyrir Ísland”. Þetta er ágætt dæmi um það hversu gagnrýnislaus fréttaflutningur er ef hann kemur frá yfirvöldum og ráðandi orðræðu, en á sama tíma er allt átalið sem ekki fellur þeim að skapi.

Siemens blaðran sem einnig auglýsir “Hopenhagen” mun verða tekin niður af Ráðhústorginu og smám saman mun hugur fólks reika að imbakassanum í leit að innihaldslausu lífi. Hvað kom út úr tveggja vikna stanslausum fundarhöldum, fyrirlestrum, auglýsingum, mótmælum, öskrum, slagorðum, bannerum, óeirðum, blóði, grjóti, táragasi?

Svarið er: nákvæmlega ekki neitt.

Ástæða þess er sú að þeir sem ráða munu alltaf taka gróða fram yfir lifandi verur. Það er þessi vitneskja sem sameinaði 513 hreyfingar frá 36 löndum í Kaupmannahöfn undanfarin misseri.

Um hvað snúast loftslagsviðskipti?

Kyoto bókunin var upphaflega sett fram til þess að hægt væri að minnka kolvísýring í andrúmsloftinu án þess að draga úr hagvexti. Sú leið sem var farin til þess að ná fram þessu markmiði var sú að stofna markað um losunarheimildir, þar sem þær gengu kaupum og sölum. Þetta átti að valda því að sum lönd gætu stundað áframhaldandi iðnvæðingu á sama tíma og koltvísýringslosun í heiminum sem heild myndi minnka.

Viðskipti með losunarheimilidir hefur valdið því að ábatasamur markaður hefur myndast, og rétt eins og í kvótabraski græða fyrirtækin oft meira á viðskiptum með losunarheimildirnar heldur en á raunverulegu framleiðslunni.  Þessi markaður virkar í stuttu máli á þann veg að áætlað er að koltvísýringslosun verði ákveðið mikil af hálfu einhvers aðila á vissu tímabili. Ef sá aðili mengar ekki eins mikið og til stóð fær hann annað hvort að menga meira á móti eða selja losunarheimild sínar til annars aðila.

Þetta er hugsað til þess að minnka koltvísýringslosun, en virkar í raun á þann hátt að fyrirtæki færi sig venjulega til landa þar sem auðveldara er að búa til losunarheimildir. Það er meðal annars gert með því að stórfyrirtæki kaupa upp stór svæði í þróunarlöndum og planta þar skógum. Gallinn við þetta er að trjátegundirnar sem eru notaðar eru ekki hentugar á svæðinu, sjúga upp í sig of mikið af vatni, sem veldur vatnsskorti, og taka yfir innfæddar tegundir sem hefur alvarlegar afleiðingar í för með sér fyrir náttúru, dýralíf og lifibrauð innfæddra.  Á sama tíma taka þau stór landsvæði af innfæddum sem hafa ekki annað lífsviðurværi en land sitt.

Í stað þess að viðskipti með losunarheimildir hafi náð að minnka koltvísýringslosun hefur hið gagnstæða gerst; koltvísýringur í andrúmsloftinu hefur aukist. Með því að beygja lögin tekst markaðsöflunum að braska með kvótann á þann hátt að hann er talinn tvisvar til þrisvar. Mest mengandi fyrirtækin tvöfalda þannig losunarheimildir sínar með bellibrögðum einum saman. Markmið þessara afla er ekki að hverfa frá tækni sem byggir á jarðeldsneyti heldur að SELJA MENGUNINA og dæla öllu því gasi og olíu upp úr jörðinni á meðan eitthvað er eftir. Markaðurinn átti að leysa loftslagsvandann en tókst í staðinn að gera hann enn verri. COP15 snýst ekki um að bjarga heiminum heldur að viðhalda því gallaða kerfi sem byggir á því að örfáir útvaldir græði á kostnað allra hinna.

Hvað með endurnýjanlega orku?

Ísland fékk undanþágu frá Kyoto bókuninni á þann hátt að því var í raun leyft að auka kolefnislosun sína. Þetta var gert á þeim forsendum að það væri gert með “endurnýjanlegri” orku og þar af leiðandi væri ferlið ekki eins mengandi og ef það væri gert annars staðar. Nú eru losunarheimilidr Íslendinga komnar upp í topp og rúmlega það með álverunum sem eru á kortinu. En vatnsaflsorka sem margir álíta vera lausnina er ekki eins sjálfbær eins og oft er haldið fram, bæði vegna þess að lónin fyllast með tíð og tíma, en einnig vegna þess að “[g]róðurinn sem fer undir lónstæði vatnsaflsvirkjanna rotnar, sem verður til þess að uppistöðulónin senda frá sér gróðurhúsalofttegundina metan sem er margfalt skaðlegri fyrir andrúmsloftið en koltvísýringur”, eins og kemur fram í þriðja tölublaði anarkistatímaritsins Svartur Svanur.

Eins er fáránlegt að skoða ekki þessa hugmyndafræði sem heild. Til dæmis má nefna að álfyrirtækin sem hafa notað hina “sjálfbæru” orku á Íslandi sem rök fyrir því að fá að framleiða meira áldrasl til hergagnaframleiðslu og annars óþarfa, menga á sama tíma gríðarlega stór landsvæði í löndunum þar sem báxítið er framleitt en það er nauðsynlegur þáttur álframleiðslunnar. Eins er ekki tekið tillit til mengunarinnar sem felst í því að flytja hráefni milli staða. Að lokum má benda á að ekki er minnst á óþarfann sem er fólginn í mestu af þessari framleiðslu en grunntilgangur hennar er að halda efnahagskerfum í sífelldum vexti.

En ef við kaupum bara umhverfisvæna hluti?

Annað dæmi um hinar fölsku lausnir sem okkur eru færðar er hin ímyndaða nauðsyn þess að kaupa “grænt”, til að mynda minna mengandi bíla, “grænar” snyrtivörur, lífrænt ræktaðan mat eða sparneytnar ljósaperur. Þetta er eins langt frá því að vera lausn eins og að taka verkjalyf við fótbroti. Tilgangur þess að hvetja fólk til þess að kaupa „grænt“ er fyrst og fremst sá að viðhalda hagvexti og veita fólki stundarfrið á sama tíma. Hagvöxtur mun hins vegar alltaf hafa neikvæð umhverfisáhrif vegna þess hversu mikið hann byggist á stöðugri og síaukinni neyslu.
Hin hliðin á þessari neyslumiðuðu lausn felst í því að öll ábyrgðin er sett yfir á einstaklinginn sem neytanda. Á sama tíma og fólk telur sig vera að kaupa umhverfisvænar vörur halda stórfyrirtækin áfram að menga náttúruna. Á sama tíma og Kók auglýsir „flösku fulla af von“ og segist vilja taka upp umhverfisvænni tegund af plastflöskum er fyrirtækið að menga grunnvatn á Indlandi. Shell setur fram lífefnaeldsneyti sem lausn, en mengar enn í Nígeríu. Alcoa segja betra að notast við íslenska „sjálfbæra“ raforku en kol, en á sama tíma er standa þau fyrir gríðarlega mengandi báxítvinnslu og skógareyðingu á Jamaica. Þetta eru einungis örfá dæmi um það að lausnirnar sem settar eru fram á COP15 eru falskar.
Allar tilraunir til þess að minnka áhrif loftslagsbreytinga eru dæmdar til þess að mistakast á meðan við búum við markaðsmiðað hagvaxtarhagkerfi. Kerfi sem er byggt upp á sífellt stækkandi hagkerfi mun í eðli sínu alltaf byggja á arðráni, bæði á fólki og náttúru. Þessvegna eru lausnirnar á COP15 lygi.
Ekki kaupa lygina!

“Refugees, Migrants – Welcome. Shut down fortress Europe. No one is illegal”

Loftslagsbreytingar sem markaðshyggjan hefur ollið er stærsta orsök fólksflutnings milli svæða og mun aukast mikið á næsta áratug. Það eru ekki loftslagsbreytingarnar sjálfar sem orsaka þennan mikla flutning fólks heldur losunarheimildamarkaðurinn sem dregur ekki úr notkun jarðeldsneytis heldur eykur hana.

Stórfyrirtæki taka yfir heilu landsvæðin til þess að eingöngu að fá úthlutaðar losunarheimildir sem þeir selja svo til umhverfisspillandi fyrirtækja annarstaðar. Fólkið er platað í að skrifa undir pappíra, þeim er lofað gull og grænir skógar ásamt atvinnu fyrir alla fjölskylduna en svo er engu fylgt eftir. Það ráfar svo um, án lands til að búa á, jarðvegs til að rækta né atvinnu. Allastaðar í kringum þau eru landamæri sem loka á þau og yfirvöld landa í kring fram við þau eins og afbrotamenn.

Aðferðirnar til að framleiða carbon-credit eru margar en Svartsokka mun fara ítarlega í losunarheimildir á næstu vikum.

Svartsokka gengur nú niður Amagerbro og er umkringd tugi þúsunda kvenna, karla, kynlausra, margkynja, verkamönnum, flóttamönnum, innflytjendum og öðrum sem neita að láta þagga niður í sér og berst nú með öllum þeim sem hafa verið arðrænd og eru óvelkominn hvert sem þau fara.

“AAA… AAANTI…. ANTI CAPITALISTA “

“WE ARE HERE, WE WILL FIGHT, FREEDOM OF MOVEMENT IS EVERYBODY´S RIGHT”

Krúttlega shell netið veiðir allan vonda koltvísýringinn

Það getur verið afar athyglisvert að sjá það hvernig stórfyrirtæki nota svokallaðan grænþvott til þess að kaupa sér velvild. Svartsokka rakst nýlega á auglýsingu frá einu þekktasta grænþvottsfyrirtæki heims, shell, á vefsíðu tileinkaðri umhverfismálum. Þar reynir fyrirtækið að bæta ímynd sína, sem eins og margir vita, er ansi brotin eftir framgöngu Shell í Nígeríu, þar sem fyrirtækið varð uppvíst af margþættum umhverfisspjöllum og mannréttindabrotum.

Að sjálfsögðu vill olíufyrirtæki á borð við shell ekki að fólk hætti að nota olíu, því þá hættir fyrirtækið að græða. Þessvegna reynir það að láta fólk halda að það sé að reyna að gera eitthvað í því að minnka útblástur gróðurhúsalofttegunda, eins og sjá má hér. (Varúð; myndbandið getur valdið klígju).

Í grænþvottsherferðinni reynir shell að telja almenningi trú um það að lausnina á „eldsneytisvandanum“ (ofneyslunni) sé að finna í lífefnaeldsneyti, vökvagerðum kolum og hráolíu unna úr sandi og þykist fyrirtækið vera að „vinna að lausnum“ til að geyma kolefni neðanjarðar. Að sjálfsögðu munu svona fáránlegar „lausnir“ ekki breyta neinu þae sem hinar raunverulegu breytingar munu aðeins fást með því að ofurvald olíufyrirtækjana verði brotið á bak aftur en það vill olíurisinn að sjálfsögðu ekki.

Aukin notkun lífefnaeldsneytis mun einungis valda því að aukið landsvæði verður brotið undir ræktun hráefna í slíka framleiðslu. Á meðan er það landsvæði ekki notað í að rækta fæðu fyrir fólk sem auka mun hungur. Eins má ætla að hin aukna þörf fyrir landsvæði valdi eyðingu skóga, en eyðing skóga er álitin bera ábyrgð á 40% allrar aukningar kolefnis í andrúmsloftinu nú þegar. Það að vinna olíu úr sandi breytir að sjálfsögðu engu þar sem slík vinnsla er ekkert minna mengandi en annars konar olíuvinnsla og veldur mengun bæði í andrúmslofti og vatni, auk þess að auka magn gróðurhúsalofttegunda og valda aukinni eyðingu skóga.

Hér er því á ferðinni dæmigerður grænþvottur, reynt er að bæta ásýnd fyrirtækja með slæmt orðspor með því að notast við orðræðu um minnkun útblásturs, lausnir á hlýnun jarðar og svo framvegis en án þess að nálgast hina raunverulegu rót vandans.

Verkamenn í báxítnámunum í Fria í Guineu fóru í verkfall á síðasta ári til að mótmæla slæmum vinnuaðstæðum.

Í Fréttablaðinu sl. laugardag tjáði Gylfi Arnbjörnsson, sem ku víst vera kjörinn til þess að vera málsvari verkafólks, þá skoðun sína að nái álversframkvæmdir í Helguvík ekki fram að ganga muni fjárlög og þjóðhagsáætlun ríkisstjórnarinnar vera í uppnámi. Þetta er enn eitt dæmið um hræðsluáróðurinn sem dynur á okkur þess efnis að álver og önnur mengandi stóriðja sé eina leiðin til þess að bjarga efnahagnum og skapa störf.

Hvað í andskotanum eru fjárlög?

Orð líkt og fjárlög og þjóðhagsáætlun eru löng og flókin og fær mann til að finnast þessi atriði vera mikilvæg og þörf. Í raun eru þetta áætlanir, sem ríkisstjórnin setur fram út frá tilteknum forsendum á tilteknum tíma. Svartsokku þykir undarlegt að breytist þessar forsendur, eða séu mál könnuð til hlítar og að því loknu litin öðrum augum, geti ríkisstjórnin ekki endurskoðað áætlun sem hún setur sjálf fram^[1]. Til að mynda hefur komið fram eftir að ríkisstjórnin lýsti því yfir að haldið yrði áfram með álver í Helguvík, að ekki sé til nægileg orka á Suðvesturhorninu til að knýja álbræðsluna. Í því tilfelli mun því líklega verða leitað til Landsvirkjunar, sem vegna mikillar andstöðu almennings við álver var búin að setja fram áætlun um að virkja ekki meira fyrir slíka stóriðju. Má Landsvirkjun snúa baki við áætlunum en ekki stjórnvöld? Til viðbótar við þetta má nefna að Ísland er víst búið að gera áætlun um að losa ekki út meiri koltvísýring en orðið er, því ella brjóti það alþjóðlegar áætlanir um losun gróðurhúsalofttegunda. Er í lagi að brjóta þær áætlanir?

Til hvers er verkalýðsbarátta?

Þessi ummæli, og að því er virðist einarðleg afstaða formanns verkalýðssambands með atvinnurekendum og gegn fólki og náttúru, vekja upp spurningar Svartsokku um tilgang verkalýðsbaráttu nútímans á skeri líkt og þessu. Svartsokka hefur alla jafna frekar jákvæða afstöðu til verkalýðsbaráttu, enda er hún yfirlýstur andstæðingur arðráns og ójöfnuðar. Ósjaldan hefur hún fyllst reiði yfir afdrifum verkafólks sem víða er drepið fyrir það eitt að nýta sér rétt sinn til samkomu og krefjast betri vinnuaðstæðna. Því fyllist hún líka reiði yfir því að forystufólk verkalýðs hér á landi hugsi um það eitt að viðhalda óréttlátu kerfi þar sem hinir ríku græði á kostnað annarra, að hugsun þeirra nái ekki lengra en svo að koma efnahagslífinu aftur af stað til þess að við getum haldið áfram að keyra um á jeppum og vera með milljón á mánuði.

Landamæri loka okkur sýn

Ef verkalýðsforysta á Íslandi hefði einhvern tímann sest niður og lesið Kommúnistaávarpið, hefði hún fyrr eða síðar rekist á setninguna: „Öreigar allra landa sameinist!“, en það virðist hún ekki hafa gert, því þá væri afstaða hennar til stóriðju og heimskapítalisma líklega öðruvísi. Hvaða áhrif hefur stóriðja á Íslandi á hag verkafólks almennt, en ekki bara á Íslandi?

Meiri álbræðsla á Íslandi mun þýða meiri báxítvinnslu í löndum á borð við Ástralíu, Guineu og Jamaicu. Einn fimmti af ræktunarlandi á Jamaica er í eigu Báxítfyrirtækja og þar hefur báxítvinnsla eyðilagt stór landsvæði og gert fólki ókleift að rækta matvæli sér til lífsviðurværis. Því hefur fólk ekki aðra úrkosti en að vinna í báxítnámunum, þar sem það er á algjörum lágmarkslaunum. Þar hefur verkalýðsbarátta því miður farið í svipað far og hér, að öllu skipti að næla sér í bita af kökunni og viðhalda störfum, þó það feli í sér mengun og eyðileggingu landsins og mannlegs samfélags^[2].

Forsætisráðherra Jamaica hrósaði verkafólki nýlega fyrir að ná fram meti í báxítframleiðslu, eftir að Alcoa hótaði að leggja hana af. Þetta sagði hann bera vitni um dugnað jamaíkönsku þjóðarinnar^[3]. Hann tók það hins vegar ekki fram að þessu fólki væri ekki boðið upp á aðra úrkosti en þá að vinna í þessari verksmiðju, ella hefði það ekkert í sig og á, enga möguleika á að stunda ræktun matvæla því landið hefði verið tekið af þeim, né möguleika á að flytja úr landi, nema til að vera ólöglegir innflytjendur og vinna við bágar aðstæður annars staðar. Hvaða val hafði þetta fólk annað en að auka afköstin þó það þýði ekkert annað en meira arðrán?

Á Íslandi búum við (sem betur fer) ekki við aðstæður þar sem 20% ræktarlands er í eigu stórfyrirtækja, og víða er mögulegt ræktarland ekki nýtt. Er þar ekki að finna atvinnutækifæri? Á sama tíma og stórfyrirtæki fá ódýra raforku hækkar verðið á henni til grænmetisbænda. Ef mengandi stóriðja myndi borga meira fyrir raforkuna, en matvælaframleiðsla minna, myndi þá ekki skapast svigrúm fyrir atvinnusköpun? Við höfum aðra möguleika á að skapa störf sem fólk víða annars staðar, líkt og á Jamaica, hefur ekki.

Hættum að hugsa í lokuðum boxum stóriðju og landamæra!