Í  síðustu viku var 30 smánámum lokað í Chile vegna brots á öryggiskröfum. Umfjöllun Reuters fréttastofunnar um málið ber þó keim af því að fréttastofan dragi taum námufyrirtækjanna fremur en starfsfólksins, þar sem einungis er talað við talsmenn námufyrirtækja og halda þeir fram að Chile sé nú á nornaveiðum gegn námufyrirtækjum. Lokun námufyrirtækjanna veldur um 2.000 tonna minnkun á koparframleiðslu í landinu, sem er um 0.04% af vergri þjóðarframleiðslu. Með því er gefið í skyn að koparframleiðslan sé það mikilvægt að réttlætanlegt sé að ógna lífum og heilsu fólks fyrir hana. Ekki virðist fréttastofunni þykja vert að minnast á umhverfisáhrifin í þessu samhengi.

Í breska dagblaðinu Independent er hins vegar annað uppi á teningnum þar orsakir slyssins eru raktar til græðgi eigenda þess, þar sem þeir gátu aukið hagnað með því að flaska á öryggisráðstöfunum, ekki svo ólíkt því sem átti sér stað í sprengingunni á Deepwater Horizon olíuborpallinum í Mexíkóflóa fyrir örfáum mánuðum. Eigendur fyrirtækisins eiga hugsanlega yfir höfði sér ákærur vegna brots á öryggisreglum, eins og þeim að ekki var gert ráð fyrir neyðarútgangi. Verkalýðsfélög í nágrenninu höfðu áður reynt að fá námunni lokað vegna þessa en án árangurs. Stjórnvöld höfðu fyrirskipað lokun námunnar í kjölfar þess að námuverkamenn létu lífið í henni árin 2006 og 2007. Ári síðar var gefið út leyfi fyrir opnun hennar á ný, þrátt fyrir að neyðarútgangi, sem hefði getað bjargað mönnunum 33, hefði ekki verið komið fyrir. Leyfið var gefið út af einum embættismanni sem í raun hafði ekki vald til þess að gefa út slíkt leyfi og hafa komið fram ásakanir um að mútur hafi átt sinn þátt í veitingu leyfisins.

Independent rekur brot á þessum öryggisráðstöfunum til valdatíðar Augusto Pinochet, sem barði verkalýðsfélög niður með hörku en síðari ríkisstjórnir hafi ekki snúið við lögum sem takmarka getu verkalýðsfélaga. Þar kemur einnig fram að í Chile séu einungis 16 námueftirlitsmenn sem sinni eftirliti með 4.500 námum. Eins og gefur að skilja hafa þessir eftirlitsmenn tæpast mikið vald gegn námurisum með djúpa vasa til að borga embættismönnum og stjórnmálamönnum fyrir undanþágur frá lögum og reglum. Á þessu ári hafa nú þegar 31 maður látið lífið í námuslysum í Chile.

Átök halda áfram í Mogadishu, höfuðborg Sómalíu, milli hermanna stjórnvalda og íslamskra uppreisnarmanna, þriðja daginn í röð.
Sex óbreyttir borgarar féllu í sprengingu í nótt og a.m.k. 18 eru særðir eftir átökin síðasta sólarhring.
AFP fréttastofan skýrir frá því að sómalskur fréttamaður hafi lent í víglínunni og verið skotinn til bana.
Hann er annar fréttamaðurinn sem fellur í átökum í Sómalíu á þessu ári.
Í átökunum nú er talið að 65 manns hafi látist, þar af 30 þegar uppreisnarmenn réðust á hótel í Mogadishu í gær.

Ofangreind grein var birt á mbl.is miðvikudaginn 25.ágúst.

Al Shabab er hreyfing sem lýst hefur yfir heilögu stríði gegn vestrænni íhlutun í landinu og má þá sérstaklega nefna Sameinuðu þjóðirnar og Frjáls félagasamtök* (NGO´s). Fréttin er eflaust þýdd lauslega af erlendri síðu og sneydd allri mögulegri gagnrýni eða sett í einhverskonar sögulegt samhengi. Það sem mbl.is setur ekki fram í lok fréttarinnar er að á þessu hóteli voru stjórnmálamenn og aðrir valdhafar (aljazeera.net) og beindist aðgerðin að þeim.

Ef stjórnvöld í Sómalíu eru skoðuð aðeins nánar þá bera þau þann óheppilega titil að vera spilltasta ríkisstjórn á hnettinum, eða í 180. sæti (Transparency International’s Corruption Perception Index). Ríkisstjórnin reiðir sig ekki á reglulegar tekjur í formi skatta né annar greiðslna og 90% af tekjum þjóðarbúsins koma frá frjálsum framlögum, hvaðan sem þau nú koma. Það er meira af byssukúlum í Sómalíu en matur og lyf samanlagt. Helmingur Mataraðstoðar SÞ og World Food Program er reglulega stolið af hermönnum ríkisins og samkvæmt nýlegri skýrslu SÞ er talið að yfirvöld séu í samstarfi við sómalska sjóræningja.

SÞ og NGO samtök hafa hinsvegar verið mikið gagnrýnd fyrir að tala ekki opinskátt um nöfn stjórnmálamanna í Sómalíu sem hafa orðið uppvísir að spillingu og sú þöggun hamlar verulega möguleikanum á einhverjum umbótum í landinu. En er umbætur endilega af hinu góða? Oft er kerfið svo rótgróið að það þarf að bylta ríkjandi kerfi algjörlega og reisa nýtt, byggt á nýjum hugmyndum, eða gömlum. Það getur orðið erfitt að reyna að réttlæta morðin sem framin voru á valdhöfum landsins í gær. Valdhafar landsins hafa orsakað mikla fátækt og þ.a.l. ótímabæran dauða fólks með stríðsherra-stefnu sinni. Það er ekkert sem tryggir að ef uppreisnarmenn komast til valda að ástandið skáni en það verður varla verra.

Það er mjög auðvelt að taka einn atburð og gera hann að ódæðisverki með því að aðskilja raunverulegt samhengi hans. En til hvers að útskýra hlutina eitthvað nánar? Svona frétt verður að vera stutt og krassandi svo fólk nenni að lesa þær og þurfi ekki að mynda sér skoðun á málinu. Hver nennir eiginlega að lesa einhverjar langlokur um pólitíska sögu Sómalíu og þurfa svo að taka afstöðu sem er hvort eð er óþægileg fyrir alla?

Það má rekja ástæður hörmunganna til stíflu sem var smíðuð tímabundið sem CDM verkefni til að selja útstreymisheimildir. Það fyrirkomulag, að gera mengunarkvóta að viðskiptatækifæri, hefur verið gagnrýnt gríðarlega og hægt að lesa meira um það í greininni Don´t Buy the Lie sem birtist á Svartsokku í kringum Loftslagsráðstefnu SÞ sem haldin var í Kaupmannahöfn í lok síðasta árs.

Undanfarna daga hefur rigningarvatn safnast fyrir aftan stífluna vegna mikils óveðurs og orðið að 3 km löngu fljóti sem flæddi svo yfir og endaði með ofangreindum hörmungum.

Fjölmiðlar virðast ekki ætla að setja aurskriðurnar í stærra samhengi og fjalla um ástæður hörmunganna. Það kemur þó ekki á óvart og er Haítí síðasta dæmið um hvernig björgunaraðgerðir vesturlanda tóku yfir alla umræðu sem skapaðist en ekki ágang Bandaríkjanna á skóglendi Haítí síðustu aldir.

Atburðurinn sjálfur snerist hins vegar ekki um mannrán heldur baráttu bænda gegn ákvörðun yfirvalda um að leyfa niðurrif á helsta götumarkaði bæjarins og úthluta WalMart verslunarkeðjunni byggingarleyfi á lóðinni. Markaðurinn sem um ræðir nefnist Belisario Domguez og er í bænum Texcoco um 25 km frá Mexíkóborg. Í Mexíkó er rík hefð er fyrir götumörkuðum (Tianguis) sem er stjórnað af íbúum hvers svæðis fyrir sig og má rekja tilvist þessara markaða allt aftur til tíma Asteka. Bændur selja þar afurðir sínar og handverksfólk selur handgerða listmuni en hvort tveggja er þáttur í að viðhalda þeirri menningu sem ríkir á svæðinu.

Þann 3.maí 2006 mættu u.þ.b. 60 blómabændur og settu upp söluborð við markaðinn. Eftir að hafa neitað að hlýða fyrirmælum lögreglu og yfirgefa svæðið voru þeir beittir alvarlegu ofbeldi af hálfu lögreglunnar. Í kjölfarið slógust fleiri bændur í hópinn frá nágrannabænum Atenco og settu þeir upp götuvirki í helstu götu bæjarins til að hindra för lögreglu. Fréttirnar bárust á milli eins og eldur í sinu því meðal blómabændanna voru meðlimir FPDT (People’s Front in Defense of the Land) sem lengi höfðu barist gegn byggingu alþjóðlegs flugvallar fyrir Mexíkóborg á landi íbúa San Salvador Atenco. Tugir særðust í átökunum og einn lét lífið en þeim lauk með því að íbúum tókst að hrekja lögreglu á brott.

Það var ekki fyrr en morguninn eftir sem hörmungarnar hófust. Þann morgunn, klukkan 6:30, þrömmuðu rúmlega 3000 lögregluþjónar inn í Atenco og gengu berserksgang um allt sem varð á vegi þeirra. Lögreglan skaut táragashylkjum í höfuð fólks á stuttu færi, braut niður hurðir og dró fólk úr rúmum sínum og út á götur. Ein þeirra var talsmaður mannréttindasamtaka sem hafði talað fyrir opnum tjöldum á degi verkalýðsins 1.maí í Mexíkóborg, og sparkaði hópur lögregluþjóna síendurtekið í klofið á henni. Fréttamenn á svæðinu voru einnig handteknir og síðar lamdir með kylfum meðan þeir sátu í varðhaldi. Óskað var eftir aðstoð frá Rauða krossinum í nærliggjandi borgum en þegar starfsmenn hans komu á svæðið var þeim meinaður aðgangur af lögreglu.

Talið er að allt að þrjúhundruð manns hafi verið handteknir þann dag en lögreglan nefnir aðeins 109 í sínum skýrslum. Af þeim voru 47 konur og þrjátíu þeirra var nauðgað í varðhaldi. Að sögn eins fórnarlambs lögregluofbeldisins tók það sex klukkustundir fyrir lögreglu að flytja þau í varðhald en venjulega tekur aðeins tvær klukkustundir að keyra þá leið. Á leiðinni voru þau látin liggja í blóðpolli félaga sinna og konum nauðgað ítrekað. Enn hafa 18 einstaklingar ekki fundist eftir innrás lögreglunnar og 14 ára drengur var skotinn í brjóstkassann af stuttu færi með haglabyssu. Tvær stærstu fjölmiðlasamsteypur landsins höfnuðu óskum mótmælenda um viðtöl en tóku hinsvegar við frétttilkynningu lögreglunnar og birtu hana.

Fyrr á árinu höfðu borgarbúar haldið fulltrúum Menntamálaráðs fylkisins í fundarherbergi eftir að yfirmaður menntamála í fylkinu hafði ítrekað hunsað ósk borgarbúa um fund vegna vanrækslu í menntamálum í borginni. Þeim var þó sleppt nokkrum tímum síðar ómeiddum. Fjölmiðlar blésu upp atvikið og varð mannrán rauði þráðurinn í gegnum frásögnina frá átökunum í Atenco en mannrán eru tíð í Mexíkó og hræðsla mikil meðal almennings. Þetta birti gríðarlega ranga mynd af atburðinum og dró úr mögulegri samstöðu innanlands.

Mannréttindaráð Mexíkó (CNDH) hrinti af stað rannsókn sem stóð yfir í fimm mánuði og lýsti átökunum sem hörmungum yfir íbúum Atenco. Borgar- og alríkislögreglan hefði misnotað vald sitt og skotvopn. Í skýrslunni kemur einnig fram að:

* 207 manns (þar af 10 undir lögaldri) urðu fyrir grimmilegri, ómannúðlegri og niðurlægjandi meðferð.
* 145 manns voru handteknir með ólögmætum hætti
* 26 konum sem voru í varðhaldi var nauðgað af lögreglumönnum
* 5 einstaklingar með erlent ríkisfang voru beittir ofbeldi og sendir ólöglega úr landi

Að þessu frátöldu sagði Mannréttindaráðið að lögreglan hafi brotist inn á heimili, brotið þar allt og bramlað, rænt verðmætum, dregið fólk úr rúmum sínum og misþyrmt börnum, eldra fólki og fötluðum. Átökunum lauk með handtöku 12 manns sem voru ákærð fyrir skipulagt mannrán á starfsmönnum menntamálaráðs fyrr á árinu og þátttöku sína í mótmælunum í Atenco þann 3.maí. Þau voru dæmd í 31 – 112 ára fangelsi. Dómnum var áfrýjað til hæstaréttar landsins sem felldi hann niður og sagði að sönnunargögn gegn þeim væru ólögmæt. “Þó fólkinu hafi verið haldið í stuttan tíma er ekki hægt að skilgreina það sem skipulagt mannrán.”, sagði Juan Silva Meza, einn hæstaréttardómaranna í málinu. Hann sagði einnig að “þetta [liti] út fyrir að vera tilraun til að gera almenn mótmæli að glæpsamlegu athæfi”.

Enn hefur lögreglan ekki þurft að svara fyrir það ofbeldi sem hún beitti gegn þúsunda friðsamra íbúa bæjarins og enginn lögregluþjónn hefur verið dæmdur fyrir þátttöku sína í aðgerðinni.

Yfirvöld í Mexíkó eru ekki þau einu sem reyna að svipta borgara frelsi sínu til lífstíðar vegna pólitískra skoðana þeirra og aðferðum við að láta þær í ljós. Eins og flestir hafa eflaust tekið eftir í fjölmiðlum undanfarna mánuði þá reynir skrifstofa Alþingis og íslenskt ákæruvald að feta í fótspor héraðsdómstóls Mexíkófylkis með því að kæra 9 einstaklinga fyrir árás á Alþingi með möguleika á lífstíðardómi.

Ætlun Svartsokku er ekki að setja samasem merki milli atburðanna tveggja en eftirmálarnir eru hinsvegar nákvæmlega eins. Stjórnvöld* velja nokkra einstaklinga úr hópi þúsunda og gera tilraun til að fjarlægja þá úr samfélaginu með því að bera upp á þá sakir sem standast ekki skoðun og tengist athæfinu ekki á nokkurn hátt.

Skýringar á framferði lögreglunnar í Atenco hinn 4.maí 2006 eru djúpstæðari en svo að einungis hafi verið um að ræða ofbeldisfullar löggur sem komist upp með glæpi vegna spillingar í samfélaginu. Líklegt þykir að þessar misþyrmingar lögreglu hafi verið fyrirskipaðar af stjórnvöldum sem liður í úthugsuðum aðgerðum gegn pólitískum andstæðingum ríkisstjórnarinnar. Aðilar tengdir FPDT hreyfingunni, sem á var minnst hér að ofan, hröktu bæjarstjóra Atenco á brott árið 2002 og náðu bænum á sitt vald við það. Með því minnkuðu snarlega völd ríkisstjórnarinnar yfir bænum, sem er staðsettur í útjarði Mexíkóborgar, en í öðru fylki. Áætlanir þáverandi forseta landsins, Vicente Fox, um að um að starfrækja þar alþjóðlegan flugvöll mætti því harðri andspyrnu. Einnig hafa tengsl FPDT og Zapatista hreyfingarinnar, EZLN, haft sitt að segja. En EZLN náði fylkinu Chiapas í suðurhluta landsins á sitt vald árið 1994 í baráttu sinni fyrir réttindum frumbyggja og hefur haldið sjálfstjórn þar síðan. Nokkuð ljóst er að stjórnvöld hafa tekið þá ákvörðun að láta ekki annað Chiapas eiga sér stað í bakgarði Mexíkóborgar.

* Í tilfellinu á Íslandi var það skrifstofa alþingis sem kærði en vegna meints þrýstings frá forseta alþingis.

Skófla er skófla, kúgun er kúgun

Umhverfishreyfingin Saving Iceland lýsir yfir fullri samstöðu með sakborningunum níu í Reykjavík (RVK9), sem eiga á hættu allt frá eins árs til sextán ára fangelsisvist fyrir að nýta lýðræðislegan rétt sinn til að mótmæla skammarlegu þjóðþingi, 8. desember 2008.

Þessir níumenningar hafa verið valdir úr þeim þúsundum manna sem felldu fyrri ríkisstjórn með mótmælum sínum, ríkisstjórn sem vegna spillingar og getuleysis bar ábyrgð á þeirri sögulegu kreppu sem enn þjakar íslenskt samfélag. Skýrsla hinnar sérstöku rannsóknarnefndar (SIC – viðeigandi skammstöfun) hefur nú staðfest að þessi ríkisstjórn lék lykilhlutverk í þeirri valdníðslu sem hafði í för með sér algjört hrun hins íslenska hagkerfis og var lykilafl í þeirri alvarlegu spillingu, lýðræðisbresti og siðferðiskreppu sem síðan hefur komið í ljós að voru duldar orsakir hins algjöra lánleysis íslensks lýðræðis.

Að stimpla pólitíska andstæðinga sem glæpamenn, jafnvel þá sem beita ofbeldislausri, borgaralegri óhlýðni, er gömul aðferð til að afvegaleiða, notuð af kúgunarríkjum um allan heim. Þessi pólitíska kúgunaraðgerð er í æpandi mótsögn við hræsnisfullar yfirlýsingar um að ‘axla ábyrgð’ og ‘læra af reynslunni’ sem flokkarnir sem bera ábyrgð á kreppunni hafa gefið. Svo sagan endurtaki sig ekki, ættu Íslendingar að taka mjög alvarlega þá kerfisbundnu misbeitingu valds sem hefur orðið uppvíst að er rótföst í valdakerfinu og ekki láta beina sök þeirra að níumenningunum og öðrum mótmælahreyfingum.

Enn sem komið er hefur ekki einn einasti einstaklingur úr stjórnmálum eða viðskiptalífi verið dreginn fyrir dómstóla, þó að margir þeirra hafi frá öllum hliðum verið tilnefndir sem sökudólgar kreppunnar. Sú staðreynd að hinir ungu níumenningar séu fyrstu einstaklingarnir fyrir rétti í kjölfar kreppunnar sýnir svo ekki verður um villst það andrúmsloft afneitunar sem nú gegnsýrir íslenskt samfélag, og hneykslanlega tregðu íslenska ríkisins og stjórnmálastéttarinnar til að taka á sig ábyrgð eða draga lærdóma af orsökum kreppunnar.

Málaferlin gegn níumenninngunum eru blygðunarlaus afvegaleiðsla sem framkvæmd er af algerlega ábyrgðarlausu valdakerfi í fullkominni afneitun gagnvart þeim smánarlegu aðstæðum sem íslenskt lýðræði er nú komið í. Við horfum upp á kerfi sem rúið er trausti reyna að búa til sökudólga úr fólki fyrir að mótmæla þingi sem hefur verið einum rómi fordæmt fyrir að vera spillt, getulaust og vanhæft. Saving Iceland spyr hvort íslenska ríkið muni endurheimta nokkra virðingu fyrir stofnunum þess, sér í lagi þegar það legst á eitt með leggja í rúst líf þessara níu einstaklinga og fjölskyldna þeirra?

Alvarlegir misbrestir í íslensku samfélagi eru engar nýjar fréttir fyrir Saving Iceland hreyfinguna. Þegar íslenskt samfélag var í heljarklóm þeirrar ofsagræðgi sem leiddi til hrunsins vorum við meðal þeirra sárafáu sem stigu fram til að afhjúpa þróuninna og stemma stigu við henni. Af því leiddi bæði óhróðursherferðir í fjölmiðlum og pólitískar ofsóknir af hálfu dómstóla og lögreglu.

Núverandi ‘vinstristjórn’ heldur ekki einungis áfram hinni pólitísku kúgun, heldur eykur hana verulega. Nú hyggur ríkið á hefndir með þungum fangelsisdómum.  Það er í hefndarskyni fyrir það sem í raun var einungis sakleysisleg og ofbeldislaus borgaraleg óhlýðni. Hin dulda réttlæting þessarar kúgunar er sú að hindra frekari borgaralega óhlýðni.

Saving Iceland vill vekja tafarlausa athygli alþjóðlegra mannréttinda- og borgararéttindasamtaka á þessari árás á lögfest réttindi mótmælenda á Íslandi. Þau réttindi eru lögfest bæði í stjórnarskrá og alþjóðlega.

Jafnvel þó að menn hafi nýlega komist að því að skrifstofa alþingis ber ábyrgð á málsókn og ákærum gegn níumenningunum, hefur forseti þingsins haldið því fram að málið sé komið úr höndum löggjafarvaldsins og komið í ‘öruggar’ hendur dómsvaldsins. Hvílík kaldhæðni! Á Íslandi er ekki að finna skýr mörk á milli dómsvalds og ríkisvalds. Enn er það svo að íslenskir dómstólar (héraðsdómur og hæstiréttur) hafa kerfisbundið verið byggðir upp af klíkulimum Sjálfstæðisflokksins. Þetta er í samræmi við hinar tíðu ásakanir um að Ísland sé ekkert annað en ‘bananalýðveldi’. Dómskerfið á Íslandi er nákvæmlega jafn ótrúverðugt og pólitíska kerfið og fjármálageirinn.

Maður hlýtur að álykta að óreiðunni sem hingað til hefur fylgt málflutningnum í máli níumenninganna, þar sem jafnvel hefur komið til uppþota, hafi verið leyft að magnast svo mjög vegna þess að það sé hluti af meðvitaðri og kaldrifjaðri tilraun kerfisins til að skapa pólitískann óstöðugleika í kringum málið og auk þess neikvæða mynd af hinum ákærðu. Ítrekaðir dómgreindarbrestir dómarans virðast staðfesta þennann grun, þeir hafa sífellt aukið spennuna og bætt í farsakennt inntak réttarhaldanna.

Þetta sést greinilega á því hvernig fjölmiðlar, sem enn er stýrt nánast eingöngu af nýfrjálshyggjuöflum, hafa stöðugt kynnt málið. Íslenskir fjölmiðlar hafa ítrekað kallað eftir þungum dómum yfir hinum ákærðu og jafnan lýst yfir augljósri sekt þeirra. Þetta hefur gengið svo langt að Ragnar Aðalsteinsson hefur lýst yfir því að níumenningarnir eigi enga möguleika á sanngjörnum réttarhöldum.

Þegar Ríkisútvarpið um síðir fékk aðgang að og sýndi öryggisupptökur af því þegar sakborningar fóru inn í þinghúsið varð augljóst að ákærurnar um ofbeldi og líkamsmeiðingar gegn starfsfólki þingsins voru með öllu tilhæfulausar.

Ein meginröksemdin sem íslenskir fjölmiðlar hafa borið fram gegn hinum ákærðu var að þeir hefðu innleitt ofbeldi í íslenskar mótmælaaðgerðir og því þyrfti að taka á þeim af festu. Þrátt fyrir mikið vægi málsins þögðu þessir sömu refsiglöðu fjölmiðlar sem fastast þegar Ríkissjónvarpið bar fram óhrekjanleg gögn sem sýna að ofbeldisákærurnar byggjast á hreinum lygum. Þetta er æpandi dæmi um tregðu íslenskra fjölmiðla (sem Rannsóknarnefnd Alþingis setti alvarlega ofan í við fyrir að vera viljugir þjónar þeirra sem báru ábyrgð á kreppunni) til að læra sína lexíu og og axla ábyrgð sína fyrir að hafa vanrækt siðareglur blaðamennskunnar og lýðræðisskyldur sínar árum saman.

Við viljum einnig vekja athygli á þeim hefndarhug sem felst í ákærunum á hendur níumenningunum. Hann styrkist við þá staðreynd að Samfylkingin, sem á að heita flokkur vinstra megin við miðju og leiðir nú ríkisstjórnina, deildi völdum með Sjálfstæðisflokknum í þeirri ríkisstjórn sem mótmælahreyfingin hrakti frá völdum.  Innan núverandi ‘vinstristjórnar’ er hefndarhug þessara tveggja flokka friðþægt með því að halda til streitu ákærunum gegn níumenningunum.

Augljóst er að Vinstri grænir, sem komust til valda fyrir tilstilli mótmælahreyfingarinnar og deila nú völdum með Samfylkingunni, munu ekki af neinni alvöru þrýsta á samstarfsflokk sinn um að draga ákærurnar til baka. Svo virðist sem fórna eigi mótmælendunum til þess að friða þá sem engjast í hinu alþjóðlega sviðsljósi fyrir ábyrgð sína á kreppunni. Þetta eru fullkomin svik við kröfuna um virkara lýðræði og siðlegri stjórnmál sem fleytti Vinstri grænum til valda árið 2009.

Saving Iceland ítrekar yfirlýsingu sína um fullkomna samstöðu með níumenningunum og fjölskyldum þeirra. Einstaklingar innan Saving Iceland hreyfingarinnar þekkja ágætlega tilfinninguna sem fylgir því að vera glæpgerður og dreginn í gegnum réttarsali fyrir uppblásnar eða vísvitandi falsaðar ákærur fyrir að taka þátt í ofbeldislausri, borgaralegri óhlýðni. Við höfum lært að það er eitt af duldum markmiðum ríkisins að beita slíkum réttarhöldum til þess að rústa lífi okkar og ástvina okkar með því að kasta skugga á framtíð okkar. Þetta er meðvituð og kerfisbundin aðferð sem miðar að því að kæfa raddir okkar og draga úr okkur kjark. Það skiptir öllu að samfélagið átti sig á að eðli þessarar ríkisreknu aðferðar, að ofsækja pólitíska andstæðinga með glæpastimplun, sé svo sannarlega kaldrifjað pólitískt kúgunartæki.

Aðgerðir níumenninganna gegn Alþingi Íslendinga 8. desember 2008 gengdu mikilvægu hlutverki í að herða á mótmælum almennings gegn spilltri ríkisstjórn og stuðluðu verulega að falli hennar. Þessi staðreynd ein og sér ætti að sannfæra Íslendinga um að þeir ættu að vera þakklátir fyrir það hugrekki sem níumenningarnir sýndu, að þeir ættu að taka afstöðu gegn því að níumenningarnir séu dregin í gegnum langdregin réttarhöld og fái hugsanlega fangelsisdóma. Því skorum við á Íslendinga að styðja hina ákærðu með ráðum og dáð og stöðva það svívirðilega réttarofbeldi sem felst í þessu máli.

Saving Iceland mælist til þess einnig að alþjóðasamfélagið og samtök á vettvangi borgararéttinda og mannréttinda taki málið þegar í stað til rannsóknar og grípi til aðgerða sem fyrst til þess að stöðva þessar pólitísku ofsóknir.

Saving Iceland krefst þess að lokum að ákærur gegn níumenningunum séu þegar í stað dregnar til baka, og ennfremur, að Alþingi og íslenska ríkið sendi frá sér opinberar afsökunarbeiðnir til sakborninga og fjölskyldna þeirra fyrir þessa hreinræktuðu pólitísku kúgunaraðgerð.

English version:

http://www.savingiceland.org/0629/a-spade-is-a-spade-repression-is-repression/

Hvernig fjölmiðar og aðrir dómarar götunnar hafa dæmt nímenningana fyrirfram.

Þann 8. desember 2008 fóru þrjátíu manns inn í Alþingishúsið. Tveir einstaklingar, af sitthvoru kyni, fóru upp á þingpalla og hvöttu þingmenn til að koma sér út úr húsi sem þjónaði ekki tilgangi sínum lengur. Aðrir voru stöðvaðir í stigaganginum, þeim var hótað piparúðun og lentu síðar meir sumir í stimpingum við lögreglu og þingverði. Nokkrir voru handteknir, yfirheyrðir og svo sleppt – þinghald tafðist um klukkustund. Rúmu ári seinna var níu einstaklingum – undirritaður þar með talinn – stefnt af Láru V. Júlíusdóttur, settum ríkissaksóknara, meðal annars fyrir árás gegn sjálfræði Alþingis. Refsiramminn sem héraðsdómaranum Pétri Guðgeirssyni er gert að dæma okkur eftir, er eins árs til lífstíðarfangelsi.

Mikil umræða hefur átt sér stað um ákærunnar; í dagblöðum, sjónvarpsstöðvum, fréttavefjum, spjall- og bloggsíðum, á götum úti og á Alþingi. Viðbrögð Héraðsdóms við þeim fjölda fólks sem vill fylgjast með málaferlunum hafa reynst sem olía á eld: að láta lögreglu vakta yfir og stjórna þannig réttarhöldunum – og ekki dregið úr umræðunni. Umræðan um málaferlin – og sérstaklega um atburðinn í þinghúsinu þennan desemberdag 2008 – hefur verið miklum annmörkum háð. Ég sé mig tilneyddan til að hrekja eitthvað af þeim rangfærslum og lygum sem komið hafa fram, og benda um leið á það plan sem íslenska umræðan virðist vera föst á.

Áttundi desember tvöþúsund og átta!

Í greininni „Hvaða réttlæti?“, sem birtist í DV þann 14. maí sl., gagnrýnir Illugi Jökulsson dómsmálið, auk framgöngu dómsstjóra og dómara. Greinin er ágæt en þegar Illugi ætlar sér að útskýra atvikið sem við eru ákærð fyrir, segir hann að „í miðjum rústunum“ hafi átt „að bjóða þjóðinni upp á gælumál Heimdallar,“ það er umræðu um frumvarp um sölu á léttvíni í matvöruverslunum „Þá hófst búsáhaldabyltingin, og þá urðu þeir atburðir þegar fólkið braut sér leið inn í þinghúsið.“ Það er rangt. Og það er líka rangt að þúsundir manna hafi staðið á Austurvelli þegar við fórum inn á Alþingi, eins og kom ranglega fram í viðtali sem Catharine Fulton tók við okkur fyrir maí-tölublað The Reykjavík Grapevine.

Daginn eftir að grein Illuga kom út, birtist grein fyrrum framkvæmdastjóra Stúdentaráðs Háskóla Íslands, Jóhanns Más Helgasonar, á vefritinu Deiglunni, þar sem hann fer ítrekað með rangt mál um réttarhöldin og ástæður þeirra. Jóhann endar greinina á því „þegar nokkrir mótmælendur sem gengu um með appelsínugul bönd, gengu á milli og byrjuðu að verja lögreglumennina fyrir grjótkasti og öðrum aðskotahlutum“. Sá atburður átti sér stað aðfaranótt 22. janúar 2009 – einum og hálfum mánuði eftir að hin meinta árás okkar á Alþingi átti sér stað. En þar sem Jóhann virðist ekkert vita um efni greinar sinnar segir hann svo: „Fólkið sem mun þurfa að mæta örlögum sínum fyrir dómi eru þeir sem köstuðu grjótinu.“

Að því er ég best veit hefur enginn verið handtekinn eða ákærður fyrir grjótkast þetta umrædda janúarkvöld. Hitt veit ég með vissu, að ekkert okkar þrjátíu sem fórum inn í Alþingi í desember 2008, hafði grjót meðferðis.

Liggjandi slasað fólk

Höldum okkur við grein Jóhanns því af nógu er þar að taka. Hann segir okkur níu hafa farið „hvað mestu offari í mótmælunum sjálfum“ – og á þá við það tímabil sem oft er kallað búsáhaldabyltingin – og þess vegna séum við nú dregin fyrir dómsstóla. Hann segir frá slösuðum þingvörðum og bætir svo við: „Þá eru ótaldir þeir lögreglumenn sem meiddust illa í mótmælunum og hafa þurft að fara í aðgerðir eða leita læknishjálpar og eru ekki ennþá búnir að ná fullum bata.“ Ég hef ekki heyrt af lögreglumönnum sem slösuðust illa þann 8. desember þó í ákærunni á hendur okkur sé minnst á einstaka „eymsli“, „mar“ og „tognun“.

Þessar ýkjur eru þó engin nýmæli og Jóhann er síður en svo að finna upp hjólið. Í Fréttablaðinu, þann 22. janúar þessa árs – stuttu eftir að upphaflega var sagt frá ákærunni – sagði stórum stöfum við frétt um málið að ríkissaksóknari hafi ekki heimild til að fella niður mál „þar sem sjö liggja slasaðir vegna ofbeldis.“ Með þessu orðalagi – að fólk liggi slasað vegna ofbeldis – gaf Fréttablaðið tóninn fyrir þá fjölmiðlaumræðu sem ríkt hefur í kringum málið; umræðu sem byggist á óvissu og skorti á vitneskju um það sem raunverulega átti sér stað í þinghúsinu, en er fyllt upp í með ýkjum og alhæfingum.

Þannig hefur til að mynda ítrekað verið fullyrt að við höfum ruðst inn í þinghúsið en ekki gengið inn í það eins og annað fólk gerir (t.d. Fréttablaðið 21.01, 11.03., 13.05. og Morgunblaðið 22.01., allt 2010). Egill Helgason sagði á bloggsíðu sinni þann 30. apríl að honum finnist „ekki forsvaranlegt að ráðast með valdi inn í þinghúsið, slást við lögreglu og þingverði“ og í annað skipti minntist hann – eins og Jóhann – á það þegar hópur fólks kastaði grjóti að lögreglumönnum við Stjórnarráðið. „Daginn eftir klæddist fjöldi mótmælenda appelsínugulum lit til marks um að þeir kærðu sig ekki um ofbeldi. Þrátt fyrir að mikið hafi legið við, ríkti varla undanþága fyrir ofbeldi þessa daga“ sagði Egill, þó sá atburður sem hann skrifaði um – „árásin á Alþingi“ – hefði ekkert með uppruna appelsínugulu mótmælabylgjunnar að gera.

Í samtali við Hönnu G. Sigurðardóttur í útvarpsþættinum Vítt og breytt á Rás 2 þann 17. maí, sagði Jón Ólafsson, heimspekingur og kennari við Háskólann á Bifröst, að ekki væri hægt að leggja það að jöfnu að „slá mann í rot“ og „berja bumbur fyrir framan þinghúsið“. Þetta sagði hann í kjölfar umræðu um undirskriftalista sem hundruð manna hafa skráð nöfn sín á og lýst yfir samsekt varðandi „árás á Alþingi“ vegna mótmælaaðgerða, stundum lögbrota, við þinghúsið veturinn 2008 – 2009. Jón hefur þó engin orð um það hvaða umræddi maður var sleginn í rot, eða hvar og hvenær.

Íkveikjur, eignaspjöll og saurpokar

Svona heldur þetta áfram. Björn Bjarnason segir okkur hafa ráðist á Alþingi. Í umræðum á Alþingi 14. maí sl., var rædd þingsályktunartillaga þingmanns VG um að málið gegn okkur yrði fellt frá. Sama dag gaf Jón Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins til kynna að hinn 8. desember hafi allt verið „brotið og bramlað“ í þinghúsinu. Sama tón kvað við í bloggfærslu annars Sjálfstæðismanns, Jóns Magnússonar,  þar sem segir að „óeirðarfólk“ hafi valdið eignaspjöllum í eða á þinghúsinu og þess vegna séu þau – við – sótt til saka. Ritstjórar Morgunblaðsins voru svo hrifnir af skrifum hins síðari Jóns að þeir birtu bloggfærslu hans í heild sinni undir yfirskrift Staksteina, þann sama dag og fyrri Jón fór með sínar lygar á Alþingi.

Hægrisinnaða vefritið AMX birtir reglulega nöldur undir nafninu Fuglahvísl og hefur það síðustu vikurnar oft á tíðum snúið að dómsmálinu. Smáfuglarnir sjálfstæðu fjalla undantekningarlaust um „árásina á Alþingi“, fólkið sem beit og beitti ofbeldi, slasaði þingverði og lögreglumenn og þar fram eftir götunum. Á frjálshyggjuritið Vefþjóðviljann er skrifað í sama stíl. Þann 13. maí fjallaði pistlahöfundur síðunnar um fyrrnefnda þingsályktunartillögu og setti svo upp uppskáldaða dæmisögu af manni sem mislíkar störf Vinstri grænna. Hún hljóðar svo:

„Hann fer niður á Suðurgötu og kastar grjóti inn um glugga á skrifstofu VG. Hann er með slíka háreysti tímunum saman að menn heyra ekki eigin hugsanir. Hann ryðst inn á skrifstofuna og slasar starfsmenn sem óska þess góðfúslega að hann hafi sig á brott. Á leiðinni út ber hann eld að útidyrum hússins. Hann er svo handtekinn síðar um daginn þegar hann er aftur á leið niður á Suðurgötu með sekk sem í er allt sem gengið hefur niður af honum þann daginn.“

Þarna er hvað lengst gengið í ýkjunum og lygunum. Með dæmisögunni – sem á að vera mótvægi við málflutning þeirra sem sjá fjarstæðuna í málaferlunum á hendur okkur níu – er framkomu okkar í þinghúsinu þann 8. desember 2008, líkt við rúðubrot, íkveikjur og (að því er virðist) áætlanir um að fleygja saur á fólk. Einnig er okkur gefið að hafa truflað þingstörf tímunum saman. Vissulega voru brotnar rúður í byggingum stofnana ríkisins í janúar 2009, eldur borinn að útidyrahurð Alþingis og þingstörf trufluð dögunum saman. Sögur gengu einnig um að lögreglumenn hafi handtekið einstaklinga í nánd við mótmælin í janúar, sem hafi haft saur í pokum. En ekkert af þessu hefur neitt með ákærurnar á hendur okkur að gera. Þann 8. desember voru engar rúður brotnar, enginn eldur kveiktur og enginn illa lyktandi saur borinn á borð – að undanskildum stjórnmálunum sem stunduð voru í þinghúsinu sem töfðust í rúma klukkustund. Ef menn ætla sér raunverulega að gagnrýna mótmælaaðferðir, málstað þeirra eða stuðning við hann – hvers vegna ekki að hafa staðreyndirnar á hreinu til að byrja með?

Meintir stuðningsmenn, alvarlegar sprengjur og alvald Álfheiðar

Margt annað umhugsunarvert hefur komið fram í umfjöllun af málinu. Blaðamaður Morgunblaðsins sá sig til að mynda knúinn til að gera stuðningsmenn að „stuðningsmönnum“ í gæsalöppum, þegar hann sagði frá því er hundruð manna komu saman í Héraðsdómi Reykjavíkur við fyrirtöku í dómsmálinu þann 12. maí. Ég hafði samband við hann til að spyrjast fyrir um gæsalappirnar – vitandi um þann raunverulega stuðnings sem fólkið sem þarna var viðstatt sýndi okkur, hinum ákærðu þennan dag – og fékk þau svör að þó augljóslega hafi einhverjir stuðningsmenn verið á svæðinu hafi þó verið þarna hópur fólks kominn til þess eins að knýja fram ólæti við lögregluna. Þetta veit blaðamaðurinn auðvitað ekkert um.

Ritstjórar sama blaðs lugu svo stórum stöfum, þann 1. maí, þegar leiðari blaðsins bar heitið „Sprengjur í héraðsdómi“ og fjallaði um atvik sem átti sér stað eftir fyrirtöku í dómsmálinu daginn áður. Þeir Davíð og Haraldur bentu reyndar á að „sprengjurnar“ hafi verið litlar, „sennilega svokallaðir kínverjar“, en að málið væri engu að síður alvarlegt. Í sömu grein erum við sögð hafa reynt að hafa áhrif á störf Alþingis með ofbeldi og gefið til kynna, að það eitt, að engin leið hafi verið að fullyrða um meinleysi „innrásinnar“ í Alþingi þegar hún átti sér stað, sé nógu góð ástæða til að rétta yfir okkur.

Í Morgunblaðinu þann 22. janúar, var því haldið fram að atvikið í þinghúsinu eigi sér enga hliðstæðu. Það er ekki alls kostar rétt. Eins og kemur fram í þingsályktunartillögunni fyrrnefndu hafa mótmæli oft átt sér stað á áhorfendapöllum þinghússins: „Þegar EES-samningurinn var formlega samþykktur á Alþingi mættu fulltrúar ungliðahreyfingar eins stjórnmálaflokksins meira að segja á þingpalla með eftirlíkingar af hríðskotabyssum og lýstu því yfir að um valdatöku væri að ræða án þess að nokkrum kæmi til hugar að kæra hópinn fyrir árás á þingið.“ Einnig segir þar að í einum af þeim fjölda mótmæla sem hafa verið á pöllunum hafi einn núverandi ráðherra tekið þátt. Sá heitir Össur Skarphéðinsson og lýsti hann því í sjónvarpsviðtali við vefsíðu Morgunblaðsins, hinn 9. desember 2008 – daginn eftir að meint árás okkar átti sér stað – hvernig hann hafi þrumað yfir þingheim, varinn af fjölda félaga sinna. Til viðbótar við þetta hefur því markvisst verið haldið fram, meðal annars af hægri sinnuðu vefmiðlunum sem nefndir eru hér að ofan og Birni Bjarnasyni, að Álfheiður Ingadóttir, þingmaður og núverandi ráðherra, hafi haft eitthvað að gera með þessi mótmæli – jafnvel stjórnað þeim. Þetta á reyndar við um mótmæli umrædds vetrar almennt og er goðsögnin ekki einungis runnin undan rifjum vefmiðlanna heldur einnig frá lögreglunni, en akkúrat ári eftir atburðinn umrædda skrifaði lögreglumaðurinn Gylfi Guðjónsson grein í Morgunblaðið, þar sem hann sagði Álfheiði hafa hvatt „fólk þetta [mótmælendur] til dáða í stórhættulegum athöfnum og afbrotum.“ Einn okkar níu ákærðu hefur einnig verið spurður af lögreglunni hvort hann og Álfheiður hafi skipulagt „árásina“ saman. Smáfuglar AMX bættu um betur hinn 2. maí sl. og sögðu frá því þegar Álfheiður „fylgdist vel með árásinni á alþingishúsið og leiðbeindi mótmælendum úr síma, þar sem hún stóð við glugga í Kringlu þinghússins.“

Ég ætla ekki að fjölyrða um persónulegar skoðanir Álfheiðar á mótmælum, enda þekki ég hana ekki og man ekki eftir því að hafa átt orðaskipti við hana nokkurn tíma, í nokkurn síma. Það má vel vera að hún hafi stutt mótmælin og átt stuðningsmenn meðal mótmælenda, en dómarar götunnar ættu kannski að athuga hversu margir nímenninganna eru flokksbundnir VG eða yfirhöfuð stuðningsmenn þeirra – hvað þá að einhver eigi í persónulegum samskiptum við þingmenn flokksins. Ég tala ekki fyrir hönd annarra en ég tel ólíklegt að þeir finni einn slíkan meðal okkar. Og jafnvel þó svo væri, er ekkert sem bendir til þess að okkur hafi verið stjórnað eins og tuskudúkkum í andófi okkar, þó þeir sem haldi því fram þekki kannski ekki og vilji ekki sjá annars konar vinnubrögð en það þegar einn eða nokkrir aðilar stýra hegðun fjöldans.

Orð gegn orði

Sönnunargögnin sem nú þegar liggja fyrir í málinu sína ekki fram á meintar sakir okkar. Myndband úr eftirlitsmyndavél í bak-andyrri þinghússins, því sem við gengum inn um, sýnir stimpingar en ekkert ofbeldi. Það sýnir meira að segja þegar einn þingvarða togar í eitt okkar níu, með þeim afleiðingum að sá hinn sami lendir á öðrum þingverði sem svo lendir á ofni. Fyrri þingvörðurinn á ekki yfir höfði sér áralanga fangelsisvist og skaðabótagreiðslu upp á tæpa milljón króna vegna atviksins – heldur einn nímenninganna.

Í lýsingum þingvarða í þeim gögnum sem fylgja ákærunni kemur margoft fram að við höfum hvorki beitt ofbeldi og afli, né hótunum um ofbeldi – þvert á það sem segir í sjálfum ákærunum og er svo magnað upp í fjölmiðlaumfjölluninni. Minnst er á minniháttar pústra. Einhverjir þingverðir segja frá stimpingum og minnast á að hafa fengið hné í lærið. Eða reyndar fékk einn þeirra eitthvað, hugsanlega hné, í lærið. Armbandsúr eins þingvarðar brotnaði. Þumall tognaði. Nú er þumallinn sagður vera 8% öryrki en eigandi hans virðist ekki geta útskýrt tildrög slysins. Einn þingvörður átti erfitt með svefn. Sumir fóru til sálfræðings. Löggur segjast hafa verið bitnar en læknar sáu engin bitför. Hreyfigeta fingra er eðlileg. Lögreglumaður sá mótmælanda gera sig „líklegan til að bíta“ lögreglumann og annar „missti af því andartaki er hann náði að vinda sér fram og bíta“. Einn nímenninganna sagðist ekki mæla með því að þingvörður réðist á sig. Lögga fann fyrir verkjum í hné en var reyndar fyrir með eymsli í hné um árabil. Fáir þingverðir og lögreglumenn virðast muna eftir því að hafa gefið okkur nokkur fyrirmæli.

Þetta stendur allt í málsgögnum og kemur fram í myndbands- og hljóðupptökum sem málinu fylgja. Í viðtölum á vefsíðu Morgunblaðsins, stuttu eftir atburðinn, lýstu fjórir þingmenn sem voru í salnum, því hversu saklaus og minniháttar „árásin“ var. Það voru Einar K. Guðfinnsson, Grétar Mar Jónsson, Guðjón Arnar Kristjánsson og fyrrnefndur Össur. Enginn þeirra er Vinstri grænn, sem hefði annars verið svo auðveld ástæða til þess að hundsa orð þeirra. Hinn síðastnefndi sagðist meira að segja hafa haft gaman að. Ekkert af þessu virðist þó stöðva fjölmiðla og aðra dómara götunnar í því að gera ráð fyrir sekt okkar. Lögfræðingurinn og einn verjanda okkar, Ragnar Aðalsteinsson, hefur lýst yfir áhyggjum af því að vegna þeirrar hlutdrægni sem ríki í umfjölluninni sé ómögulegt fyrir okkur að fá réttláta málsmeðferð hér á landi.

Mismarktæk vísa réttarríkisins

Í kjölfar handtöku og gæsluvarðhalds nokkra bankamanna, vegna rannsóknar sérstaks saksóknara á hruni íslensks efnahags haustið 2008, spratt allt í einu upp umræða um réttarríkið. Hæstaréttarlögmaðurinn Heimir Örn Herbertsson skrifaði til dæmis grein í Morgunblaðið þann 12. maí sl. til að minna á að réttarríkið hvíli „á þeim grunni að sakborningar séu raunverulega álitnir saklausir þangað til sekt þeirra sannast.“ Reglur um réttindi sakborninga, segir Heimir, ber öllum íbúum samfélagsins lagalega og siðferðisleg skylda til að umgangast af virðingu – „sama hversu sterkar tilfinningar þau mál, sem til umfjöllunar eru, vekja hjá okkur.“

Ritstjórar Morgunblaðsins tóku í sama streng í leiðara og sögðu það þýðingarmikið „að ekki sé neinn réttur brotinn á þeim mönnum sem í hlut eiga.“ Ólafur Þ. Stephenssen, ritstjóri hins Morgunblaðsins, sá sömuleiðis ástæðu til að minna á þann grunn sem Heimir Örn sagði réttaríkið hvíla á, enda seint nógu oft ítrekað að mati Ólafs. „Handtaka, gæzluvarðhald eða ákæra er ekki endanlegur dómur.“ Það er umhugsunarvert hvers vegna öllum þessum mönnum finnst svo brýnt að tönnlast á þessu í tilfelli fyrrum þjóðhetjanna úr Kaupþing, en ekki þegar augljós kúgun á sér stað af hendi ríkisins, á þeim sem þorðu að segja satt um stjórnmála- og samfélagsástandið í desember 2008; og ákváðu að láta á það reyna að brjóta múrana á milli valdhafa og valdalausra – koma skýrum skilaboðum til þingheims, milliliðalaust.

Þvert á móti fullyrðir Ólafur í leiðara þann 3. maí, að við níu höfum truflað störf Alþingis með látum og slasað fólk og hvetur okkur til að líta í eigin barm áður en við gagnrýnum ofbeldisfullt ríkisvald. Tónn leiðarans og flest umfjöllun Fréttablaðsins um réttarhöldin yfir okkur, eru svo sannarlega ekki í takt við vísuna sem Ólafi finnst aldrei of oft kveðin. Við erum ofbeldismenn, en ekki meintir ofbeldismenn. Við framkvæmdum árás á Alþingi, en erum ekki grunuð um meinta árás á Alþingi. Við stefndum sjálfræði þings í hættu, en erum ekki talin hafa stefnt því í hættu. Við slösuðum þingverði – svo nokkrir „liggja slasaðir“ – en erum ekki talin hafa slasað þingverði. Svona er umfjöllunin og virðist ritstjórum fréttablaðanna, sem og öðrum þeim sem fullyrða sífellt um glæpsamlega hegðun okkar níu, standa á sama þann alvarleika sem felst í hótun um mögulegt lífstíðarfangelsi. Ég endurtek: Lífstíðarfangelsi!

Að lokum

Réttarhöldin yfir okkur níu eru varla hafin. Nokkrar fyrirtökur og kröfubeiðnir hafa farið fram, og loks höfum við öll lýst því yfir að sakargiftirnar séu rangar. Samt sem áður hefur ótrúleg umræða átt sér stað og bendir ekki til annars en að eftir því sem líður á málið, verði umræðan meiri. Að öllum líkindum verður hún líka skiptari – bilið milli andstæðra fylkinga kemur til með að breikka. Nú er af alvöru rætt um að sýna beint frá réttarhöldunum á vefsíðu héraðsdóms, sökum þess fjölda fólks sem krefst þess að réttarhöldin verði opin en ekki lokuð af með lögregluborðum.

Rétt eins og réttarríkið byggir á þeim grunni að fólk sé saklaust uns sekt er sönnuð, hlýtur almenn umfjöllun um dómsmálið að byggja á þeirri forsendu að staðreyndirnar séu á hreinu. Þá skiptir engu hvort um er að ræða stuðningsmenn okkar níu, andstæðinga, eða fólk einhvers staðar þar á milli. Kynnið ykkur málið. Leggið dagsetningar á minnið. Aðskiljið aðskildar uppákomur. Áttið ykkur á tímalínu búsáhaldauppreisnarinnar og heldur fátæklegri andófssögu hérlendis. Hættið að ljúga.

Þá færist umræðan vonandi á annað plan.

Snorri Páll Jónsson Úlfhildarson,

listamaður og einn hinna ákærðu nímenninga.

Af fréttum má einna helst skilja að þau sem ákærð voru hafi ráðist á þingið, veist að fólki af ástæðulausu og bitið það af ásetningi. Ekki virðist heldur ljóst hvernig þessi meiðsl áttu sér stað. Réðust mótmælendurnir að þessum þingvörðum/lögreglumönnum og hrintu þeim eða bitu af hreinni mannvonsku eða voru þetta varnarviðbrögð þeirra við því að vera snúin niður?

Ennfremur kemur mjög óljóst fram hvernig atburðirnir áttu sér stað. Samkvæmt fréttum réðust mótmælendur á þingvörð sem var að reyna að loka dyrum. Ekki fylgdi sögunni að loka átti dyrunum til þess að meina mótmælendunum aðgang að þingpöllum, sem er réttur hvers einstaklings að fá að fara á. Svo virðist sem upp úr því hafi einhver mótspyrna átt sér stað af hálfu þingvarða sem reyndu að halda fólkinu frá því að komast á pallana. Afleiðingarnar urðu þær að einhver þingvarðanna slasaðist en þeir hafa hvorki þjálfun né getu í að halda fólki frá með líkamlegu valdi. Hvort það hafi verið rökrétt ákvörðun þingvarða að banna þessu fólki aðgang að pöllum Alþingis hefur ekki heldur komið fram í fréttaflutningi. Ef þeir hafa vald til að ákvarða hverjum skal hleypt inn og hverjum ekki hljóta þeir einnig að þurfa mannafla og/ eða aðbúnað til að standa við slíkar ákvarðanir. Í öllu falli ættu þeir að leita sér aðstoðar ráði þeir ekki við aðstæður.

Að kæra atburðinn skv. 100 grein hegningarlaga má teljast harkaleg nálgun á málinu. Sú grein virðist fremur eiga við um einhvers konar skipulagða árás á stofnunina Alþingi heldur en tilraun nokkurra einstaklinga til að nýta sér lögbundinn rétt sinn til þess að mæta á þingpalla. Þessi grein getur falið í sér allt frá eins árs fangelsisdómi til ævilangs dóms, séu „sakir miklar“. Hvað telst til mikilla saka virðist þá fara eftir mati dómara hverju sinni þar sem það er ekki nánar skilgreint.

Málið vekur ennfremur upp spurningar um tilgang þingpalla. Svo virðist sem fólk megi einungis fara þangað til að þegja og hlusta, líkt og einhver hafi löngun til að hlusta á fagurgala stjórnmálamannanna sér til ánægju. Sé tilgangurinn sá að veita þessum lagasetjandi gölurum aðhald með því að láta heyra í sér virðist sem það réttlæti það að dyrum sé skellt á viðkomandi.

Það sem eftir stendur er sú spurning hvers vegna þessu tiltekna fólki var ekki hleypt upp á pallanna þennan tiltekna dag? Þingverðir mega ákvarða hámarksfjölda fólks á pöllunum en ekkert segir til um að þeir hafi vald til að ákveða hverjir það eru sem fá að komast að. Ekki hefur komið fram hvort þingpallarnir voru fullir þegar loka átti fólkið úti. Því virðist fátt vitað um ástæðu þess að þessum einstaklingum var bannað að fara á pallana.Var þeim mætt með andúð og skellt á þau hurðum því þau litu út á einhvern afgerandi hátt? Komu þau inn með þann yfirlýsta tilgang að ætla sér ekki að þegja á pöllunum? Var ef til vill engum hleypt inn þegar þessi umræða átti sér stað og ef svo var, hvers vegna?

Nú er rúmlega ár liðið frá upphafi „kreppunnar“ og allir virðast búnir að gleyma þeirri gagnrýni sem þá fór fram á nýfrjálshyggjuna og allt henni fylgjandi. Flestir virðast enn fastir í þeirri trú að Ísland sé einhvers konar einstakt tilfelli og er almennt talað á þann hátt að halda mætti að Ísland sé fyrsta og eina landið til að lenda í efnahagserfiðleikum.

Líkt og heyra mátti í frétt ljósvakamiðlanna fyrir nokkru þar sem sagt var í sorgartón að lánshæfismat landsins væri hið lægsta “þróaðra ríkja” hefur hroki landsmanna lítið minnkað. Vegna þess að heiminum hefur verið skipt í tvo hluta; þróuð lönd og vanþróuð, hefur þeirri hugmynd verið troðið inn í hugskot okkar að Íslendingar séu á einhvern þróunarfræðilegan hátt æðri suðrænum þjóðum. Um leið er okkur talin trú um það að við getum ekki lært neitt af þeim, né brotið odd af oflæti okkar og sameinast þeim í baráttu gegn nýfrjálshyggju og yfirráðastefnu stórfyrirtækja.

Alls staðar þar sem skuldir þjóða hafa vaxið þeim yfir höfuð er sagan sú sama: Almenningur neyðist til að borga skuldir einræðisherra, auðmanna og stríðsherra. Nánast öll lönd á suðurhveli jarðar hafa lent í sambærilegum vandræðum og Ísland, venjulega í kjölfar þess að efnahagskerfi nýfrjálshyggjunnar var troðið upp á þau. Víðast hvar átti það sér stað með skilyrtum lánum frá Alþjóðagjaldeyris- sjóðnum og ráðleggingum „sérfræðinga“ en sums staðar var það gert á blóðugri hátt.

Hinn ríkari hluti heims hefur hingað til nýtt sér þann valdamismun sem er ávallt til staðar milli þeirra sem eiga peninga og þeirra sem eiga þá ekki til þess að móta efnahagskerfi fátækari landi í sinn eigin hag. Ísland tilheyrir (eða tilheyrði) þeim hluta heimsins sem hagnaðist á ójöfnum viðskiptaháttum milli ríkra og fátækra landa. Þegar ójafnar leikreglur milli ríkra og fátækra koma svo í bakið á okkur vælum við endalaust yfir því að það sé „ekki verið að gera neitt fyrir okkur“ í stað þess að gera eitthvað í því að breyta kerfinu.

Auðvitað er ömurlegt að almenningur þurfi að borga skuldir útrásarfíflanna, auðvitað er niðurskurður ömurlegur en svona virkar heimurinn gott fólk. Svona virkar kapítalismi, svona virkar nýfrjálshyggja, svona virkar AGS, svona virka stórfyrirtæki, bankar, ríkisstjórnir, lögin. Svona virkar EES og líka ESB. Ef við ætlum okkur að gera eitthvað í þessu er ekki nóg að væla bara um það „að ríkisstjórnin sé ekki að gera neitt fyrir heimilin og fyrirtækin í landinu“ heldur þurfum við að breyta heiminum eins og hann leggur sig. Við þurfum að horfa lengra en að næsta húsnæðisskuldabréfi og bílaláni og líta á veröldina í kring um okkur. Við þurfum að horfa á alþjóðlega baráttu fólks sem hefur verið að vinna þrautarlaust að því í fjöldamörg ár að breyta heiminum og við þurfum að taka þátt í henni.

Þegar Svartsokka las titilinn “Sýra notuð í fleiri árásum” á MBL brá henni því andstaða við stóriðju á Íslandi hefur verið friðsæl hingað til. Fólk hlekkjar sig við vinnuvélar til að stöðva vinnu á byggingarsvæðum álvera, skvettir skyri á Landsvirkjunarbás í Háskóla Íslands og á kosningaskrifstofum stjórnmálaflokkana, og svo í sumar skvetta lakkhreinsi á bíla forstjóra stóriðjufyrirtækjana.  Ef við lítum aftur framsetningu efnisins þá er mikilvægt að átta sig á því að ákveðnum lykilorðum hafa verið skipt út til að vekja tilfinningar hjá lesandanum um að skemmdarverkið í ofangreindri frétt hafi verið sýruárás á andlit Rannveigar.

Lakkeyðir -> Sýra
Bifreið -> Við heimili
Skemmdarverk -> árás

Hér fyrir neðan getur þú lesið textann að nýju eftir að rétt orð hafa verið sett inn:

Samskonar lakkeyðir var notaður á bifreið Rannveigar Rist, forstjóra Alcan, og Hjörleifs Kvarans, forstjóra OR, þegar skemmdarverk voru unninn á bifreiðum þeirra í sumar. Þegar Rannveig opnaði framdyr fjölskyldubílsins um morguninn skvettist lakkeyðir úr hurðarfalsinu í andlit hennar neðan við hægra augað og fær hún varanlegt ör.

Ef við skoðum orðin árás og skemmdarverk í orðabók þá er gríðarlegur munur á skilgreiningu þessara tveggja hugtaka.

Skemmdarverk #1: Verk unnið til að skemma eitthvað af ásettu ráði¹
Skemmdarverk #2: Vinna skemmdarverk (á <húsinu, bílnum>²

Árás #1: Atlaga (með vopnum) / veita einhverjum árás (1)
Árás #2: Árás á <hann, hana; liðið, herinn> (2)

Takið eftir hvernig vísað er til eitthvers þegar átt er við skemmdarverk og hann/hana eða hóp fólks þegar átt er við árás. Sér morgunblaðið engan mun á hlutum og fólki? Það annaðhvort sér engan mun á þessu tvennu eða er af ásetningi að breyta orðræðunni. Við skulum sjá:

Titill greinarinnar er einstök snilld því þar er 2/3 lykilorðum skipt út og við lestur greinarinnar sjálfar þá er strax búið að vekja upp reiði hjá lesandanum í garð þeirra sem stóðu að skemmdarverkunum. Kjarni greinarinnar, að lakkeyðir hafi slest úr falsi hurðarinnar á húð Rannveigar þegar hún opnaði hurðina, skiptir þar litlu máli því búið er að hafa áhrif á lesandann í titlinum alveg óháð því hvað hafi raunverulega gerst. Þegar Svartsokka les orðið sýra-árás-andlit í sömu setningu þá vekur það óhjákvæmilega hjá henni reiði því hún óskar engum þess að verða fyrir sýruárás hvar sem er á líkamanum. Sem dæmi má nefna sýruárásina sem Konstantina Kuneva, hreingerningarstarfsmaður OIKOMET, varð fyrir frá starfsmönnum fyrirtækisins eftir að hafa barist lengi fyrir bættari réttindum og kjörum fyrir starfsstéttina. Þar var sýru hellt yfir andlit hennar og hún einnig látin drekka hana (3).

Svartsokku blöskrar við hugsunina, hvort sem forstjóri Alcan, fyrirtæki sem sakað er um fjöldamorð og mannréttindabrot, yrði fyrir sýruárás eða einsaklingur í verkalýðsbaráttu. Það er hinsvegar ekki það sem gerðist í tilfelli Rannveigar. Hún varð ekki fyrir sýruárás heldur var lakkeyði (sem inniheldur sýrueyðandi efni) skvett á bílinn hennar. Svartsokka veit ekki hvort sömu einstaklingar skvettu lakkeyði á bifreiðarnar og þeir sem hlekkja sig við vinnuvélar en þrátt fyrir það þá er greinilega markvisst verið að stöðva skemmdarverk á náttúrunni með því að vinna skemmdarverk á eignum þeirra sem ábyrgðina bera eða reynt að stöðva vinnu með friðsamlegum hætti ÁN ÞESS að beita líkamlegu ofbeldi. Ef við skoðum sögu baráttu umhverfissinna á Íslandi síðust ár þá er það einkennandi þáttur í allri baráttunni. Ekkert líkamlegt ofbeldi.

Ásetningurinn var skemmdarverk á bíl Rannveigar en ekki árás. Rannveig gerir sér kannski grein fyrir því og þess vegna fór hún ekki með það í fjölmiðla? Þegar Morgunblaðið fréttir af slettunni þá reynir það að hafa samband við Rannveigu vegna málsins sem neitar að tjá sig. Ekki ætlar mogginn að stoppa og skrifar grein um málið engu að síður og breytir ásetningnum úr skemmdarverki á bifreið í sýruárás á andlit. Ef þessir einstaklingar ætluðu sér að skvetta sýru í andlit Rannveigar þá hefðu þeir varla komið að nóttu til og skvett lakkeyði yfir bílinn hennar.

En og aftur reynir Morgunblaðið að rægja málstað umhverfissinna með því að breyta orðræðunni til að gæta hagsmuna þeirrar stéttar sem stjórna miðlinum. Almenningsálitið er eitt mesta vald sem ríkir í landinu. Það sem ritstjórar Moggans vita að ef þú stjórnar almenningsálitinu þá hefurðu vald yfir fólkinu.

Heimildir
1. Íslensk Orðabók – Grundvallarrit um íslenska tungu. Ritstj. Mörður Árnason. Edda : 2007

2. Jón Hilmar Jónsson. Stóra Orðabókin um íslenska málnotkun. JPV útgáfa : 2005

3. Aftaka.org

Í morgun var fjallað um á mbl.is

“Garðar Þorbjörnsson eigandi Urðar og grjóts segir líklegast að einhverjir anarkistar standi að baki skemmdarverkum í Öskjuhlíð í nótt. Hann segir engin börn hafa verið að verki heldur fullorðnir menn með öflugar tangir. Slík verkfæri liggi ekki á glámbekk þar sem einhver vegfarandi geti gripið til þeirra.”

——————-
Premise 1: Fullorðnir menn skemma vinnuvélar
Premise 2: Allir fullorðnir menn eru ‘líklega’ anarkistar:

Conclusion: Anarkistar skemma vinnuvélar.
——————–

Að fréttamenn morgunblaðsins skuli hafa þetta eftir eigandanum og setja þetta svona fram er allgjörlega siðblint gefið að mbl yfirlýsir sig sem hlutlausan miðil.  Þetta er mjög vel framsettur subliminal áróður af hálfu morgunblaðsins þar sem eigandinn veit EKKERT hver gerði þetta né lögreglan samkvæmt fréttinni sem var skrifuð fyrr um morguninn.