Svartsokka

hlutdrægni við mótlæga fréttamennsku

Spurningar og svör

21/11/09 • Flokkur: Greinar


  1. Hver er tilgangur Svartsokku?
  2. Hvers vegna er Svartsokka nafnlaus?
  3. Eru þetta ekki bara klikkaðir anarkistar?
  4. Líta anarkistar ekki allir eins út og klæða sig eins?
  5. Af hverju fáið þið ykkur ekki vinnu eins og annað fólk?
  6. Farið þið einhvern tímann í bað?
  7. Eruð þið ekki bara bitrar tjétlingar með loðnar píkur?
  8. Umorðun spurningar: eruð þið femínistar?
  9. Eruð þið skyrslettandi brjálæðingar?
  10. Hvers konar aðgerðir vill Svartsokka sjá?
  11. Bylting – hvers lags bylting?


1. Hver er tilgangur Svartsokku?

Svartsokku er ætlað að vera mótvægi við hlutdræga fréttamennsku flestra fjölmiðla. Að sama skapi er Svartsokka einnig hlutdræg. Hinn raunverulega sannleika er hægt að túlka á mismunandi hátt eftir því hverra hagsmuna er gætt. Þegar fjölmiðlar eru reknir af fjármagnseigendum og eru í samkeppni á markaði er öruggt að þeir birta ekki fréttir eða umfjöllun sem koma eigendum miðilsins illa eða ógna hefðbundnum gildum. Þetta vill Svartsokka vega upp með því að birta hina hliðina á málinu, þar sem hennar hagsmunir liggja eingöngu í réttlátara samfélagi, en ekki í gróða.

Svartsokka mun svara út frá sinni eigin sannfæringu og þau svör endurspegla það gildismat sem hún hefur.

2. Hvers vegna er Svartsokka nafnlaus?

- í fyrsta lagi er Svartsokka vefsíða en ekki einstaklingar. Þeir sem skrifa á sokku sjá ekki ástæðu til þess að skrifa nafn sitt við hverja þá setningu er ratar úr þeirra fingrum.

- í öðru lagi er tilgangur hennar að koma á framfæri vissum hugmyndum en ekki einstaklingum. Tilgangurinn er ekki að eigna sér höfundarrétt á þessum hugmyndum, þar sem þær eru fæstar upprunnar í hugarfóstri sokkunnar, né heldur að reyna að upphefja einstaklinginn með hugsanlegri orðsnilld eða speki.

- í þriðja lagi er tilgangur nafnleysisins að sýna samstöðu með þeim hugmyndarsystrum okkar og -bræðrum sem fylgt hafa hefð nafnleysisins. Nafnleysi þeirra er ekki val, heldur nauðsyn, vegna ofsókna sem róttækt fólk hefur oft á tíðum orðið fyrir. Nafnleysi fyrir suma getur skilið á milli feigs og ófeigs. Þó Svartsokka verði seint dregin fyrir aftökusveit vegna skoðana sinna þá finnst henni nafnleysishefðin eiga rétt á sér, einmitt til að sýna þeim virðingu sem lent hafa í því.

- í fjórða lagi er Svartsokka höll undir vissa tegund femínisma sem á tímabili var mótfallinn þeirri hefð feðraveldisins að troða nafni sínu að alls staðar til þess að sýna fram á eigin snilli. Þessi andstaða stafaði þó ef til vill fremur af því að ekki var hlustað á rök kvenna ef þær skrifuðu undir eigin nafni og notuðu því fremur karlmannsnöfn eða engin nöfn til að koma skoðunum sínum á framfæri. Þetta sýnir þó líka fram á það að við hlustum á suma en ekki aðra, allt eftir því hversu mikið vald sá hefur er talar.

Þar sem Svartsokka er hins vegar mótfallin einhverri miðstýringu um það hvort og hvernig fólk skrifi undir nafni er þeim sem senda inn greinar frjálst að gera það undir eigin nafni, gælunafni, fölsku nafni, skammstöfun, án nafns, með netfangi eða án þess. Með öðrum orðum þá mun Svartsokka ekki hafna innsendum greinum nema þær feli í sér hvatningu til kynjamisréttis, rasisma, neysluhyggju, eyðileggingar umhverfisins eða annars ósóma.

3. Eru þetta ekki bara klikkaðir anarkistar?

Já og nei. Svartsokka hefur ýmsar skoðanir, sumar þeirra geta flokkast undir anarkisma, aðrar gera það ekki að öllu leyti. Hún áskilur sér rétt til þess að vera óviss, skipta um skoðun, hugsa málin og halda fram fleirum en einu sjónarmiði. Að því leyti er hún frábrugðin flokkslýðræðisbullum sem velja sér fyrst flokk og aðlaga svo skoðanir sínar flokknum. En hvort sem Svartsokka er anarkisti eða ekki vill hún benda á að í umræðunni er mikill misskilningur í gangi um hvað anarkistar eru eða fyrir hvað þeir standa. Hér er ágætis útskýring á anarkisma: http://andspyrna.org/anarkismi.php. (Þó er Svartsokka ekki fullkomlega sammála öllu sem þarna stendur, enda túlkar hún anarkisma með sínum hætti).

Varðandi klikkunina þykir Svartsokku heimurinn klikkaðri en hún.

4. Líta anarkistar ekki allir eins út og klæða sig eins?

Anarkistar eru oft álitnir pönkaralegir í útliti og er sett samasem merki þar á milli. Það er hins vegar bæði einfaldandi og villandi. Anarkistar eru ólíkir innbyrðis og ekki eru allir tattúveraðir hettupeysuklæddir karlmenn anarkistar. Hins vegar er það svo, eins og með alla aðra hópa að fólk velur sér ef til vill svipaðan klæðnað og það fólk sem það umgengst mest. Anarkistar sem eiga anarkistavini fara því ef til vill ósjálfrátt að verða keimlíkir í útliti. Fyrir utanaðkomandi virðast anarkistar jafnvel furðulegir útlits. Það hugsar þó ekki út í það að manneskjan sem stendur við hlið þess og lítur nákvæmlega eins út og það gæti allt eins líka verið anarkisti án þess að bera það eitthvað sérstaklega utan á sér. Í augum Svartsokku er einkennisklæðnaður jakkafatagaura mun skrítnari og einsleitnari en klæðnaður anarkista verður nokkurn tímann.

5. Af hverju fáið þið ykkur ekki vinnu eins og annað fólk?

„Þeir, sem núið er um nasir að vera latir eru líka sjaldnast fullkomlega aðgerðarlausir heldur aðhafast annað en það sem fólki í umhverfinu þóknast. Þeir hafa þannig ef til vill önnur markmið, raða því sem skiptir og skiptir ekki máli með öðrum hætti en aðrir.“ Vísindavefurinn

NEI skrifaði einnig grein þar sem ítarlega er greint frá kostum letinnar fram yfir framkvæmdagleði.

6. Farið þið einhvern tímann í bað?

Nei, Svartsokka fer ekki í bað því hún er eingöngu til á stafrænu formi. Móðir hennar hefur reynt að baða hana nokkrum sinnum með hörmulegum afleiðingum.

7. Eruð þið ekki bara bitrar tjétlingar með loðnar píkur?

Jú vissulega, en á sama tíma er Svartsokka loðinn karlpungur, kynlaus og súpersexjúal, sam-og gagnkynhneigð og hárlaus api á rannsóknarstofu.

8. Umorðun spurningar: eruð þið femínistar?

Svartsokka skilgreinir sjálfa sig út frá hugmyndum sínum um anarkó-femínisma. Rétt eins og anarkismi eru til margar tegundir femínisma. Ef eitthvað er þá er femínismi enn fjölbreytilegri hugmyndafræði. Sá femínismi sem Svartsokka aðhyllist hefur oft verið nefndur róttækur femínismi og felur í sér þá trú að til þess að afnema kynjamisrétti sé nauðsynlegt að gerbylta öllum þáttum samfélagsins. Femínismi er að mörgu leyti erfiðari hugmyndafræði en anarkismi því í honum felst sá misskilningur að honum sé einungis beitt af konum gegn körlum og til þess að konur öðlist bita af því valdi sem karlmenn hafa að öllu jöfnu.

Róttækur femínismi felur í sér þá trú að í samfélaginu sé nánast alls staðar að finna valdatengsl. Þessi valdatengsl er ekki síst að finna inni í höfðum okkar. Eina leiðin til þess að uppræta þessa valdbeitingu (sem við beitum okkur gjarnan sjálf) er að læra að sjá þessi valdatengsl. Fólk bregst hins vegar oft ókvæða við þegar þeim er bent á þau – því af einhverjum orsökum virðist það okkur ósjálfrátt að viðhalda samfélagsskipaninni, hversu rotin sem hún er. Róttækur femínismi felur í sér þá trú að þessi valdatengsl séu alveg jafn slæm og hamlandi fyrir karlmenn og konur, því sé ekkert því til fyrirstöðu að bæði kynin vinni að því að afnema þau.

Varðandi anarkó-femínisma Svartsokku aðhyllist hún þá trú að rótttækur femínismi og anarkismi aðhyllist gjarnan sambærileg baráttumál, þ.e afnám valdníðslu í hvaða formi sem er, lárétta ákvarðanatöku í stað lóðrétts valds, samvinnu í stað samkeppni og áherslu á hæfileika einstaklinga en þó án sérstakar upphafningar eins yfir annan. Áhrif anarkisma og róttæks femínisma hvort á annað geta heldur ekki verið slitin í sundur. Sumir róttækir femínistar álíta anarkisma vera „kvenlega“ hugmyndafræði á meðan „hírarkía“ eða valdapíramídi sé „karllæg“ hugmyndafræði. Svartsokka setur þó spurningarmerki við þessa skiptingu í karl – og kvenlegt.

9. Eruð þið skyrslettandi brjálæðingar?

Eins og áður sagði, og enn og aftur, þá er Svartsokka vefsíða en ekki einstaklingur. Hún vill hvetja til aðgerða og byltinga fremur en eingöngu til skrifta. Á sama tíma er það nákvæmlega það eina sem hún getur gert sem aðgerðarsinni vegna þess að hún hefur ekki hendur, né fætur, né munn. Því er Svartsokka í eðli sínu hræsnari. En grundvöll allra aðgerða og byltinga hlýtur að vera að finna í hugmyndum, upplýsingum, rökum og spurningum. Þetta er það sem Svartsokka leggur til sem aðgerðarsinni. Grundvöllur alls andófs hlýtur að liggja í spurningunni: „Af hverju?“ Ef við spyrjum okkar á hverjum einasta degi AF HVERJU? þá hljótum við fyrr eða síðar að gerast andófsfólk, rótttæklingar, anarkistar, femínistar eða byltingarsinnar því við finnum svo oft að svarið við þessari spurningu er „afþvíbara“ eða „afþvíþettahefuralltafveriðsvona“ eða „afþvíþaðerekkerthægtaðgeraneittöðruvísi“.

10. Hvers konar aðgerðir vill Svartsokka sjá?

Svartsokka getur ekki sagt neinum öðrum hvað hann/hún á að gera, hún getur einungis bent fólki á að reyna að gera eitthvað eftir sinni bestu sannfæringu. Hún mælir einnig með aðgerðum í hópum, því þá getur hópurinn bæði bætt við hugmyndum og bent á hvað má betur fara. Hver og einn verður hins vegar að hugsa út frá sjálfum /sjálfri sér: Hvað get ég gert? Öll höfum við mismunandi hæfileika og aðstæður. Oft er það eina sem þarf að öðlast trú á möguleikanum til breytinga, sem oft krefst hugarfarsbreytingar sjálfs síns.

Fyrsta skrefið getur verið að læra að greina vald. Greining valds er í rauninni mjög einföld í framkvæmd og krefst einvörðungu stanslausar notkunar AFHVERJU spurningarinnar sem frá var greint hér að ofan. Að því loknu er hægt að hugsa upp leiðir til þess að brjóta niður valdið neiti maður að samþykkja valdbeitinguna. Nauðsynlegt er að meta hvað hentar aðstæðunum. Mun borgaraleg óhlýðni vera hentug? Mun gera gagn að haga sér ekki eftir samfélagslegum normum? Hjálpar það að benda öðrum á valdið? Er rótttækari aðgerða þörf?

11. Bylting – hvers lags bylting?

Hér hefur Svartsokka talað fyrir byltingu. Með orðinu byltingu sjá flestir fyrir sér sósíalíska byltingu líkt og í Sovétríkjunum sálugu eða á Kúbu, þar sem fúlskeggjaðir skæruliðar velta úr sessi þáverandi yfirvöldum og taka yfir með fyrirfram ákveðnu þjóðskipulagi. Færri gera sér ef til vill grein fyrir því að heimurinn allur er fórnarlamb byltingar sem átti sér stað yfir tiltölulega langt tímabil. Vegna þess hversu hægt hún gerðist og að fyrir flesta var ofbeldið sem í henni fólst hulið, var þessi bylting mörgum ósýnileg. Ofbeldi byltingarinnar hefur verið kallað ýmsum nöfnum en er einna augljósast í stríðinu gegn hryðjuverkum. Undir þeim formerkjum að verið sé að berjast gegn hryðjuverkum má réttlæta allt ofbeldi. Ofbeldi þessarar byltingar er þó svo víðtækt og alltumlykjandi að við gerum okkur ekki alltaf grein fyrir því af hverju það stafar. Þetta ofbeldi er að finna í eyðileggingu náttúrunnar, í afleiðingum klámvæðingarinnar, í samfélagslegu niðurbroti víða um heim, í nauðungarvinnu, vændi og eiturlyfjastríðum. Þessa byltingu má kenna við kapítalisma, nýfrjálshyggju, peningagræðgi eða spillingu, það skiptir ekki máli hvað hún heitir – en hún er til staðar.

Sú anarkíska bylting (eða gagnbylting gagnbyltingarinnar) sem Svartsokka talar fyrir felur það í sér að það er ekki hægt að gera sér grein fyrir því fyrirfram hvernig samfélagið verður eftir á, það myndi aldrei spretta fram sem fullsköpuð útópía heldur yrði það í sífelldri þróun og endursköpun. Í raun má segja að byltingin sjálf, vegferðin, í átt að fyrirmyndarsamfélaginu sé markmiðið, en ekki fyrirmyndarsamfélagið sjálft sem slíkt. Það sem þarf að breytast er fyrst og fremst hugsunarháttur fólks, við verðum að fara að hugsa meira út frá heildinni en aðeins okkur sjálfum.

Ef við leitumst við að bylta samfélaginu út frá hugmyndafræði einnar manneskju, hvort sem það er hugmyndafræði Karl Marx eða Milton Friedman, þá mun það samfélag verða gallað vegna þess að hugsun hvers einstaklings getur aldrei orðið fullkomin og gallalaus. Með því að vinna saman minnka líkurnar á þessum göllum, vegna þess að betur sjá augu en auga.

Nú hugsa kaldhæðnisraddirnar; en þetta mun aldrei takast, það sem hentar einum hentar ekki öllum og hagsmunir manna fara aldrei saman. Það er þá miðað við að allir muni alltaf hugsa út frá sjálfum sér en ekki út frá því hvað kemur heildinni berst. Þess vegna er hugarfarsbreytingin fyrsta skrefið.

Svartsokka vill í þessu samhengi taka sér í munn setningu frá Crimethinc:

Ef við gerum ekki byltinguna skemmtilega mun samfélagið sem upp úr henni rís verða leiðinlegt.

Merkimiðar:

Ekki hægt að gera athugasemd.