“Enginn má skerast úr leik”
09/9/10 • Flokkur: Greinar,HugvarpSvartsokka rakst á grein í Alþýðublaðinu frá árinu 1965 á vefnum Tímarit.is þar sem fjallað er um íbúa Madagaskar sem að því er virðist kunna ekki að veiða sér til matar né verka síld.
Íslendingar eru menntuð þjóð og velferðarríki, fáar þjóðir standa þeim frama á sviði fiskveiða. Íbúarnir á Madagaskar búa hinsvegar við menntunarskort, mikla fátækt og atvinnuvegir þeirra eru frumstæðir. Meginatvinnuvegir þeirra eru landbúnaður og fiskveiðar, sem stundaðar eru meðal annars í stæsta stöðuvatni eyjarinnar, Alotra.
Við þetta vatn búa um eitt hundrað þús. manns 40 þorpum. Vatnið er fiskauðugt en aflinn er rýr, því að menn kunna lítt til veiða og verkunaraðferðir þeirra eru jafn frumstæðar. Íslendingar beðnir að leggja fram það fé sem dugir til að fiskimennirnir við Altora-vatn fái plastbáta til veiða sinna í stað feyskinna eintrjáninga, nælonnet í stað baðmullarneta og bambusstanga, er fljótt ganga úr sér og þeim verði síðan kennd meðferð þessara nýju tækja, jafnframt því, sem þeim væri kennt að nýta betur þann stórum meiri afla, sem á land bærist.
Leggi Íslendingar þetta fé fram, sem enginn efast um að óreyndu, getur það valdið samværilegri byltingu í fiskveiðum á Madagaskar og til koma kraftblakka og fiskileitartækja hefur valdið í síldveiðum okkar á síðustu árum. Íbúum á svæðinu við Alotra-vatnið yrði bjargað frá næringarskorti, afkoma þeirra myndi stórbatna, aðrir íbúar eyjarinnar myndu njóta góðs af og sennilega myndi þessi tækniaðstoð Íslendinga hafa varanlega áhrif á bættar og auknar fiskveiðar eyjarskeggja.
Eru menn ekki sammála um, að þetta sé verðugt verkefni fyrir íslenzku þjóðina? Eru menn ekki sammála um, að vel fari á því, að Einbúinn í Atlantshafi komi til liðs við Einbúann í Indlandshafi?
Þetta er gott dæmi um viðhorf vesturlandabúa á þessum tíma um sjálfsbjargarhætti “þróunarríkjanna” sem ríkja enn þann dag í dag. Þegar þróunaraðstoðin berst er hún sjaldnast í þágu íbúanna sjálfra heldur til að auka framleiðslu til fyrirtækja sem selja svo afurðirnar úr landi. Í þessu tilfelli felst þróunarhjálpin í uppfærslu veiðarfæra en oft eru aðfluttar dýrategundir settar í vistkerfi svæðisins sem í mörgum tilfellum endar með hörmungum.
Þessi meðvitaða jafnvægisröskun af hálfu mannsins gagnvart vistkerfinu verður honum alltaf að falli. Hvort sem árásin sé tækninýjung sem endar með ofveiði eða aðfluttur risavaxinn fiskur sem étur upp allar aðrar tegundir þá skilur það eftir sig brunasár sem er ólæknanlegt.
Aðeins fjórum árum (6. júlí, 1969) eftir höfundur greinarinnar hvetur Íslenzku Þjóðina til að taka íbúa Madagaskar í kennslustund og gefa þeim 100 kr. hver svo þeir geti uppfært veiðistangirnar sínar birtist eftirfarandi fyrirsögn í Tímanum:


