Einnar hugmyndar kerfið
20/1/10 • Flokkur: Greinareftir: Ignacio Ramonet
Niðurbeygðir. Í lýðræðisríkjum nútímans finnst æ fleirum frjálsum einstaklingum þeir vera niðurbeygðir, límdir niður með klístraðri og allsráðandi hugmyndafræði sem er í óða önn við að gleypa í sig allar aðrar leiðir til að hugsa með því að innlima þær, trufla þær, lama þær eða þagga niður í þeim. Þessi hugmyndafræði er einnar hugmyndar kerfið, eina hugmyndin sem leyfð er af ósýnilegri en þó áþreifanlegri hugarfarslögreglu. [...]
Einnar hugmyndar kerfið er einungis nýtt heiti á hagsmunum samansafns auðmanna og efnahagslegra afla, sér í lagi þeirra afla sem tilheyra alþjóðlegu auðmagni. Þess má geta að einnar hugmyndar kerfið hafði þegar verið skilgreint og kynnt til sögunnar við stofnun Bretton Woods stofnananna árið 1944. Það stemmir einna helst frá stórum efnahags- eða fjármagnsstofnunum á borð við Alþjóðabankann og Alþjóðagjaldeyrissjóðinn, OECD, GATT, Evrópuráðinu og Frakklandsbanka, svo dæmi séu nefnd. Með því að veita miklu fjármagni og öðrum styrkjum til rannsókna reynist þeim auðvelt að fá fjölda rannsóknarsetra, háskóla og sjóða á sitt band. Þessar stofnanir viðhalda svo og enduróma lofsönginn.
Þessi nafnlausa orðræða er svo endurunnin og tekin upp á arma þeirra sem eru ábyrgir fyrir því að miðla efnahagslegum upplýsingum. Þar má helst geta uppáhaldsblöðum bankamanna, verðbréfasala og fjárfesta; Wall Street Journal, The Financial Times, The Economist, The Far Eastern Review, Les Echos, Reuters, o.s.frv. Í flestum tilfellum eru þessir fjölmiðlar í eigu stórra fyrirtækja eða fjárfestingahópa. Og nánast alls staðar, í hagfræðideildum háskólanna, meðal blaðamanna, dálkahöfunda og stjórnmálamanna eiga þessi nýju boðorð upp á pallborðið og þreytast þeir aldrei á að notfæra sér þau og enduróma þau í gegn um fjölmiðla. Í samfélögum okkar, þar sem þekkingu er stjórnað af fjölmiðlum, er endurtekningin álitin sönnun.
Helsta forsenda einnar hugmyndar kerfisins er enn öflugri vegna þess að Marxistar (sem voru víst annars hugar) gerðu ekkert í því að rakka hana niður. Þessi forsenda felur í sér því að efnahagssviðið eigi að vera í forgangi fram yfir pólitíska sviðið [...]. Önnur lykilatriði einnar hugmyndar kerfisins er vel þekkt; markaðurinn, þessi guðlega sköpun sem stýrt er af „ósýnilegri hönd sem leiðréttir allar misfellur kapítalismans“, og þá umfram allt fjármálamarkaðir, sem gefa merki „sem leiðbeina og ákvarða hina almennu virkni efnahagskerfisins“, auk samkeppni sem „ýtir undir frumkvæði og straumlínulagar fyrirtæki með því að halda þeim í stöðugri framþróun“, landamæralaus frjáls viðskipti, „uppspretta óendanlegrar aukningar á viðskiptum og þar af leiðandi á þróun samfélagsins“, hnattvæðing á iðnvæddri framleiðslu, fjármagnshreyfingum og alþjóðlegri skiptingu vinnuafls, sem „heldur niðri kröfum verkalýðsins og lækkar launakostnað“, sterkt gengi „mikilvægur stöðugleikaþáttur“, minnkað regluverk, einkavæðing o.s.frv. „Minna og minna ríki“ og stöðugt er ýtt undir þá innkomu sem kemur í formi fjármagnstekna fremur en launatekna. Og algjör hundsun á afleiðingum fyrir umhverfið.
Þessi sífellda endurtekning á sömu klisjunni kemur fram í nánast öllum fjölmiðlum af nánast öllum stjórnmálamönnum, hvort sem þeir tilheyra vinstri eða hægri. Það er þessi endurtekning sem veitir hugmyndafræðinni það ógnandi vald sem kemur í veg fyrir allar tilraunir til þess að hugsa frjálst um hana, og gerir allri andstöðu gegn henni erfitt fyrir.
Maður gæti nánast haldið að hinar 17,4 milljónir atvinnulausra Evrópubúa, hrun miðborganna, hin algenga tilfinning óöryggis og jaðarstöðu, útbreidd spilling, óeirðir í sístækkandi fátækrahverfum stórborganna, dráp á náttúrunni, endurkoma trúarlegra, pólitískra og rasískra öfga, og aukning hinna útilokuðu, væru ofskynjanir sem trufli fyrir okkur tilhugsunina um hina nánast fullkomnu veröld sem er verið að byggja fyrir okkur og okkar ófagurfræðilegu huga af einnar hugmyndar kerfinu.
Greinin birtist fyrst í Le Monde Diplomatique.
Þýðing: Svartsokka. Hafa ber í huga að greinin er frá 1995 en á ekki síður við nú á tímum þegar innganga í ESB, eina af grundvallarstoðum einnar hugmyndar kerfisins, virðist vera þessari þjóð hugleikin.

